تیرنگ:
استان مازندران در سالهای اخیر با اهدای عضو از بیماران مرگمغزی، به یکی از استانهای پیشرو کشور در این حوزه تبدیل شده است. این موضوع، نه تنها بیانگر رشد آگاهی عمومی و فرهنگی مردم این خطه شمالی است، بلکه نشان میدهد چگونه تصمیمی انسانی میتواند در دل اندوه، نجاتبخش زندگی دیگران باشد.
اهدای عضو، نماد ایثار و نوعدوستی است. اقدامی که در سختترین شرایط، زمانی که خانوادهها با مرگ عزیزانشان روبهرو میشوند، میتواند امید را به چند خانواده دیگر بازگرداند. در مازندران، این فرهنگ در سالهای اخیر بیش از گذشته نهادینه شده و آمارها نشان میدهد مردم این استان نقش پررنگی در گسترش فرهنگ اهدای عضو در کشور دارند.
✓افزایش موارد اهدای عضو در مازندران
طبق گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای رسمی، از سال ۱۳۸۷ تا سال ۱۴۰۴، چند صد مورد اهدای عضو از بیماران مرگ مغزی در این استان انجام شده است.
این آمار، مازندران را در رده استانهای فعال کشور در زمینه اهدای عضو قرار داده است.
✓روایتهایی از ایثار واقعی
در سالهای اخیر، خبرهایی از اهدای اعضای جوانان مازندرانی که بر اثر تصادف دچار مرگ مغزی شده بودند، در رسانهها منتشر شده است. یکی از این موارد، مربوط به جوانی از شهرستان رامسر بود که اعضای بدنش پس از رضایت خانواده به بیماران نیازمند پیوند شد. خبرگزاری صدا و سیما در گزارشی اعلام کرد که این اقدام، جان چند بیمار را نجات داد و باعث شد نام این جوان به عنوان نماد بخشش و زندگی دوباره در استان ماندگار شود.
چنین رویدادهایی در شهرهای دیگر استان نیز بارها تکرار شده است و نشان میدهد فرهنگ اهدای عضو به تدریج در میان خانوادههای مازندرانی در حال تبدیل شدن به یک ارزش اجتماعی پایدار است.
✓نقش رسانهها و سازمانهای مردمی
رسانههای محلی و سازمانهای مردمنهاد در مازندران در ترویج فرهنگ اهدای عضو نقش چشمگیری ایفا کردهاند. انتشار گزارشهای میدانی، گفتوگو با خانوادههای اهداکننده، و برگزاری همایشها و پویشهای اطلاعرسانی باعث شده آگاهی عمومی نسبت به مرگ مغزی و اهمیت اهدای عضو افزایش یابد.
در برخی از شهرهای استان، از جمله بابل و ساری، پویشهایی با شعار « جان ببخش» برگزار شده است که با استقبال مردم روبهرو شد. همچنین، هر سال به مناسبت «روز ملی اهدای عضو» (۳۱ اردیبهشتماه) مراسمی برای گرامیداشت خانوادههای اهداکننده برگزار میشود.
✓چالشها و موانع موجود
با وجود پیشرفتها، چالشهایی همچنان در مسیر توسعه فرهنگ اهدای عضو در مازندران وجود دارد.
یکی از مهمترین آنها، کمبود آگاهی درباره مرگ مغزی است. بسیاری از خانوادهها هنوز تفاوت میان کُما و مرگ مغزی را نمیدانند و به همین دلیل در تصمیمگیری دچار تردید میشوند.
از سوی دیگر، زیرساختهای پزشکی در برخی شهرستانها هنوز نیازمند تقویت است تا فرآیند شناسایی و انتقال اعضا سریعتر انجام شود.
کارشناسان حوزه پیوند تأکید میکنند که آموزش نیروهای بیمارستانی، تجهیز مراکز فراهمآوری اعضا و تسریع در هماهنگی میان بیمارستانها، میتواند میزان موفقیت اهدای عضو را افزایش دهد.
✓جایگاه دینی و فرهنگی
یکی از دلایل رشد فرهنگ اهدای عضو در مازندران، تبیین دیدگاههای دینی و فقهی درباره این موضوع است. بر اساس فتاوای مراجع تقلید، اهدای عضو از فرد مرگ مغزی با رضایت خانواده، امری جایز و حتی پسندیده است.
تأکید روحانیون بر این موضوع در خطبهها و نشستهای فرهنگی، سبب شده بسیاری از خانوادهها با اطمینان خاطر بیشتری به اهدای عضو رضایت دهند.
همچنین در برخی شهرهای استان، تابلوهایی با پیامهای انسانی درباره اهدای عضو در سطح شهر نصب شده است تا این فرهنگ به صورت عمومی در ذهن شهروندان نهادینه شود.
✓چشمانداز آینده
برنامهریزیها در مازندران نشان میدهد که هدف اصلی، رسیدن به سطح بالاتری از مشارکت مردمی در اهدای عضو است. بر اساس اعلام مسئولان حوزه سلامت استان، توسعه زیرساختهای تشخیص مرگ مغزی، افزایش آموزشهای تخصصی به کادر درمان و ایجاد بانک اطلاعاتی جامع از داوطلبان اهدای عضو در دستور کار قرار دارد.
تحقق این هدف میتواند مازندران را به یکی از پیشروترین استانهای کشور در زمینه اهدای عضو تبدیل کند.
✓پیام اجتماعی اهدای عضو
فراتر از آمار و ارقام، اهدای عضو در مازندران تبدیل به یک پیام اجتماعی و فرهنگی شده است. در این استان، مرگ دیگر پایان راه نیست؛ بلکه آغاز زندگی دوباره برای دیگران است. خانوادههایی که در دل اندوه، تصمیم به بخشش میگیرند، نه تنها جان بیماران را نجات میدهند، بلکه الگویی برای نسلهای آینده میسازند.
در واقع، اهدای عضو در مازندران یادآور این حقیقت است که انسان میتواند پس از مرگ نیز زندگی ببخشد.
این فرهنگ، اگرچه از تصمیمهای فردی آغاز میشود، اما در نهایت به انسجام اجتماعی و احساس همبستگی میان مردم منجر میشود؛ همان چیزی که امروز در جایجای استان مازندران دیده میشود.
✓سخن پایانی
استان مازندران، که همواره به طبیعت و سرسبزیاش شناخته میشود، امروز بهواسطه مردمانی که از دل مرگ، زندگی میآفرینند، چهرهای انسانیتر یافته است. رشد قابل توجه آمار اهدای عضو، افزایش سفیران داوطلب و حضور فعال نهادهای مردمی و رسانهها، همه نشان میدهد که این استان نه تنها در تولید محصولات کشاورزی و گردشگری، بلکه در کاشت بذر زندگی و امید نیز پیشتاز است.
در مسیر توسعه فرهنگ اهدای عضو، مازندران میتواند الگویی الهامبخش برای سراسر کشور باشد؛ استانی که ثابت کرده است در میان درختان همیشهسبز و موجهای خزر، قلبهایی میتپند که حتی پس از خاموشی، هنوز جان میبخشند.
