محمد جویباری، مدیر مسئول تیرنگ:
برخی روزها در تقویم اسلامی ما از اهمیت ویژه ای برخوردار اســت. این دست مناسبتها اگرچه در یک روز روی داده اما عظمت آن فراتر از یک ماه و یکسال و حتی چند سال محسوب میشود.بی شــک یکی از این مناســبتها روز دحوالارض اســت که در دین و فرهنگ اسلامی ما بسیار عزیز و عظیم است.
آیت الله جوادی آملی بر اساس آیه شریفه وَمَن یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَی الْقُلُوبِ، بر تعظیم شعائر الهی و گرامی داشت آنها، توصیه و تاکید میکند و روز «دحوالارض» را یکی از پربرکتترین روزهای ایام سال میداند، چرا که طبق برخی روایات زمین کعبه و حرم خدا، در این روز ظاهر گشته و گسترش یافته است.
اما پرسش اصلی که می توان مطرح کرد این است که ما چقدر از این فرصتهای ناب و معنوی برای خود سازی و رسیدن به کمال استفاده میکنیم و بهره مند میشویم.
دحوالارض یا گسترش یافتن زمین روزی است که آغوش آســمان و زمین برای بشر گشوده شد و نعمتهای خداوند برای تعالی انسان قرار گرفت.
این روز در روایات ائمه معصومین به بزرگی و نیکی یاد شــده و انجام دادن اعمــال مختلف در آن تاکیده شده است از عظمت این روز همین بس که دحوالارض یکی از چهار روزی است که روزه گرفتن در آن بسیار تاکید شده و ثواب فراوان دارد.
اهمیت و قداست این روز در قرآن کریم در سوره نازعات بیشتر بر ما روشن می شود، آنجا که در آیه 30 میفرماید: «وَ اَلْأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها / زمین را بعد از آن گسترش داد». یعنی روزی که زندگی در زمین وارد مرحله تازه ای شد و رشد و نمو آغاز گردید.
«دحا» ازریشه دحو (بر وزن محو) به معنى گستردن است و در تفسیر این آیه ذکر شده آوردهاند که در آغاز همه کره زمین در اثر بارانهای سیلابی نخستین، آب بود، این آبها تدریجا در گودالهاى زمین جاى گرفتند و خشکیها از زیر آب سر بر آوردند و روز به روز گستردهتر شدند و اندک اندک زمینه برای زندگی انسان و کشت و زرع فراهم شد تا به وضعیت فعلى در آمد.
و اینگونه زمین جایگاهی برای آسایش بنی آدم شد تا برای رشد و تکامل خود برای عبادت و رسیدن به معبود تلاش و فعالیت کند.
پیداست که این روز چقدر باشکوه و عزیز است و در پس آن لطف بیکران خداوندی به جهان هستی به ویژه انسان وجود دارد تا در این فرصت ناب بتواند با بالا کشیدن خود از نعمات الهی و نور خداوندی بهره مند گردد.
حال مشخص شد چرا این روز آنقدر محبوب و مورد تاکید قرآن و روایات است در برنامههای معنوی روز دحوالارض آمده است: 1- احیا و شب زنده داری شب دحوالارض برابر با یک سال عبادت است.
2- روزه داشتن ثواب هفتاد سال عبادت دارد.
3: ذکر و دعا، انجام غسل به نیت روزِ دحوالارض و نماز مخصوص آن تاکید شده است.
نماز آن دو رکعت در وقت ظهر است که در هر رکعت بعد از «حمد» پنج مرتبه سوره «الشمس» خوانده میشود و بعد از سلام نماز نیز باید گفته شود: «لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ». سپس این دعا خوانده گردد: «یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ أَقِلْنِی عَثْرَتِی یَا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ أَجِبْ دَعْوَتِی یَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِی وَ ارْحَمْنِی وَ تَجَاوَزْ عَنْ سَیِّئَاتِی وَ مَا عِنْدِی یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَام».
حضرت علی (ع) در اهمیت این روز فرمود: «نخستین رحمتی که از آسمان به زمین نازل شد، در روز ۲۵ ماه ذی القعده، روز دحوالارض بوده است و هرکس این روز را روزه بدارد و شب آن را به عبادت بپردازد، به پاداش عبادت صد ساله رسیده است؛ عبادت صد سالهای که روزهای آن را به روزه و شبهای آن را به عبادت گذرانیده است و هر جماعتی که در این روز گِرد هم آیند و به ذکر پروردگار بپردازند، پراکنده نخواهند شد مگر آنکه خواستههای آنان برآورده میشود و در این روز هزاران رحمت از سوی پروردگار نازل میشود که ۹۹ درصد آن از آنِ کسانی است که روزش را به روزه و ذکر و شبش را به احیا و عبادت مشغول باشند.
امام موسی کاظم (ع) نیز در این زمینه فرمود: «خداوند در 25 ماه ذیالقعده بیتالله را قرار داد و این اولین رحمتی است که خداوند بر مردم نازل کرد، خداوند این بیت را برای مردم محل اجتماع، پناهگاه و امنوامان قرار داد».
همچنین امام رضا (ع) فرمود: «روز 25 ذیالقعده روزی است که رحمت الهی در آن منتشر شده و زمین گسترده شده و کعبه در زمین قرار داده شده است».
البته این روز مناسبتهای دیگر نیز دارد و برخی رویدادهای مهم معنوی چون ولادت حضرت ابراهیم (ع)، ولادت حضرت عیسی (ع) و خروج پیامبر اسلام از مدینه به همراه هزاران حاجی به سوی مکه به قصد حجةالوداع را به این روز نسبت دادهاند.
در پایان ضمن گرامیداشت این روز مبارک و بزرگ، امیدوارم که همه ما بتوانیم از برکات و نعمات این روز الهی بهره مند گردیم و بتوانیم خود را به درجات بالاتری از بندگی برسانیم.
