دانش‌آموزان و آسیب‌های فضای مجازی
دانش‌آموزان و آسیب‌های فضای مجازی
مولای متقیان حضرت علی (ع) می‌فرماید: «اگر کسی کلمه‌ای به من بیاموزد، مرا بنده خود ساخته است» این حدیث  اهمیت آموزش و نقش معلم در پرورش دانش آموزان را نشان می‌دهد.

تیرنگ نیوز: مولای متقیان حضرت علی (ع) می‌فرماید: «اگر کسی کلمه‌ای به من بیاموزد، مرا بنده خود ساخته است» این حدیث  اهمیت آموزش و نقش معلم در پرورش دانش آموزان را نشان می‌دهد.

با این وجود آموزش و پرورش امروز از مسائل و مشکلاتی رنج می‌برد که پویایی تعلیم و تربیت در گرو  توجه به آن‌ها و تلاش برای حل آن‌هاست.

در سالهای گذشته  به دلیل شیوع ویروس کرونا، اکثر کلاس‌های درس به صورت غیر حضوری برگزار می‌شد و کمبود امکانات و ناکافی بودن اعتبارات آموزش و پرورش، بر مشکلات مدارس و تحصیل دانش آموزان افزوده بود. گاهی به دلیل فقر خانواده‌ها خیران و سازمان‌ها و ادارات دولتی به کمک  دانش‌آموزان آمده و برای آنها تبلت و گوشی تهیه می‌کردند تا دانش‌آموزان از آموزش عقب نیفتند. البته این وسایل در بلندمدت آسیب‌هایی را برای کودکان به سبب جولان فضای مجازی به بار آورد که لازم است تا خانواده‌ها و مسئولان در این خصوص اقداماتی را انجام دهند.

بدون تردید مسائل مربوط به دو حوزه مهم و تأثیرگذار، اقتصاد و نیروی انسانی، از اهمیت افزون تری برخوردارند. ضمن آن که این دو حوزه نیز تأثیر متقابل بر یکدیگر دارند. از سویی حل مشکلات اقتصادی آموزش و پرورش باعث آرامش روانی نیروی انسانی و افزایش علاقمندی و رضایت شغلی آن‌ها را فراهم خواهد آورد و ضریب بهره وری را در دستگاه تعلیم و تربیت بالا خواهد برد و از سوی دیگر وجود نیروهای کارآمد و با انگیزه مانع هدر روی بسیاری از امکانات اقتصادی آموزش و پرورش خواهد شد.

متأسفانه علی رغم بسیاری از اقدامات خوبی که تاکنون در رابطه با حل مشکلات آموزش و پرورش در تمامی حوزه‌ها از جمله این دو حوزه انجام شده است هنوز آموزش و پرورش در این دو حوزه با چالش‌های جدی مواجه است. اگر مانند ژاپن و برخی دیگر از کشورها به آموزش و پرورش بهای بیشتری داده شود قطعا بسیاری از مشکلات جامعه نیز رفع خواهد شد.

البته موارد گفته شده تنها مشکلات بخش آموزش نیست و امروز چالش دیگر نیروی انسانی ناتوان و علاقمند به بلاگری است که گاهی باعث می‌شود تا حریم خصوصی کودکان نقض شود.

«شبنم دلفان آذری» محقق بین المللی و مدرس دانشگاه با نگاهی به پدیده «معلم بلاگری» به تحلیل ویدئوی اخیر معلم قائمشهری پرداخت و گفت: در این ویدئو پدیده کودک آزاری با توجه به نادیده گرفتن حریم خصوصی کودک و خانواده‌ها در اشاعه تصاویر کودکان بدون اجازه و همچنین درگیر کردن کودک در فعالیت لذت بخشی که به طور کامل آن را درک نکرده و ناتوان از ابراز رضایت آگاهانه بوده، امری محرز و آشکار و از دید روانشناختی و جامعه شناسی نیز حائز اهمیت است.

وی در گفتگویی اظهار داشت: آموزش رفتارهای پرخطر و هیجانی و راهبردهای مقابله ناکارآمد مثل قهر کردن، پرخاشگری، پناه بردن به مشروبات الکلی و دخانیات، مصرف آن و خشونت، رفتارهای آسیب رسان است و کودک ناخودآگاه با به حافظه سپردن این موارد راه رسیدن به خواسته خود را می‌آموزد.

این کارشناس حوزه آموزش معتقد است که «انتخاب ناشایست نوع موزیک و متن موسیقی برای شادی کاذب کودکان باعث آموزش رفتارهای مخاطره انگیز و هیجانی می‌شود.»

دلفان آذری یادآور شد: نرمال کردن آهنگ‌هایی که ریشه فرهنگی و آموزشی مفید نداشته به بزه کاری و مختل بودن سلامت کودکان در جامعه در آینده دامن می‌زند، در صورتی که در بحث آموزشی، از سنین پایین باید در مورد خطرات مواد الکلی و خشونت به آنها هشدار و آموزش داد و سطح آگاهی را در این زمینه را بالا برد.

این محقق بین المللی و استاد دانشگاه آموزش و ترویج ناخودآگاه بی هویتی و ریشه دواندن فرهنگ نادرست به کودکان را هم حائز اهمیت دانست و گفت: به عنوان مثال در جوامع پیشرفته، آموزش بچه‌ها در کنار موسیقی سالم که پیام دوستی، مهربانی، اتحاد، شادی و درر مجموع پیام‌های مثبت فرهنگی و اجتماعی دارد، گنجانده شده است نه اینکه با موسیقی‌های خشن، بدون پیام و با هیجانی کاذب سبب اختلال و گیج شدن کودکان شد.

وی تصریح کرد: در ویدئوی اخیر، ملودی و متن آهنگ انتخاب شده برای شادی کودکان نوعی آموزش ناآگاهانه تبدیل شدن به یک فرد ضد اجتماعی و بسترساز مشکلات رفتاری است که در این حالت فرد توان سازگاری خود با موازین و هنجارهای اجتماعی را از دست می‌دهد.

«آفت‌ها در فضای مجازی »

یک روانشناس گفت: آفت های فضای مجازی در زمینه تحصیل دانش آموزان را می توان با هدف سازی و زمان بندی حضور آنان در این فضا، سم زدایی کرد.

یونس جاویدنسب خاطرنشان کرد: می توان با افزایش سواد رسانه‌ای و مدیریت صحیح آن،  فضای مجازی را به ابزاری برای مطالعه و پیشرفت علمی دانش آموزان و  جوانان تبدیل کرد.

وی بیان داشت: فضای مجازی یک  ابزار ارتباطی است که نیاز به بروشور و راهنمای استفاده دارد و در صورت بررسی تمام موارد مفید و مضر آن، می‌توان کارکردهای مثبت این فضا را برجسته کرد.

جاوید نسب یادآور شد: در کشور ما به دلیل این که آفت‌های فضای مجازی به خوبی بیان نشده، بار منفی آن بیشتر است.

وی در ادامه به  تصمیم گیری در انتخاب صفحه‌های فضای مجازی پرداخت و افزود: کامنت گذاری یکی از آفت‌های این فضا برای دانش آموزان است زیرا توانمندی ذهنی دانش‌آموزان را کند می کند.

جاویدنسب  تصریح کرد: گرفتن هر تصمیمی، قسمتی از توانمندی ذهن را معطوف به خود می‌کند و بارالکتریکی منفی در مغز ایجاد می‌کند چرا که هر تصمیم ریشه الکتروشیمیایی دارد و مغز ما مانند یک دستگاه الکتریکی عمل می‌کند و خسته می‌شود که این مهم از نظر علمی ثابت شده است.

وی اضافه کرد: حضور در فضای مجازی و تصمیم گیری درباره ادامه فعالیت در یک صفحه یا لایک کردن آن یا دنباله وری از یک صفحه یا کامنت گذاری و غیره، همه تصمیم‌های ناخودآگاهی است که به شدت خستگی ذهنی به دنبال دارد.

جاوید نسب گفت: همواره موضوعی که در مشاوره‌های آموزشی به دانش آموزان تاکید می‌کنیم این است که وقتی در فضای مجازی هستید بدانید که تا ۲۰ دقیقه بعد توانمندی ذهن پایین است.

این روانشناس از مقایسه کردن به عنوان دیگر آفت‌های فضای مجاز یاد کرد و یادآور شد: مقایسه زندگی شخصی با ظاهر زندگی دیگران از دیگر آفت‌های فضای مجازی است.

وی عنوان کرد: با ورود به فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، افراد ناخودآگاه وارد میدان مقایسه‌ای می‌شوند که واقعیت زندگی خود و بطن آن را با ظاهر و ویترین زندگی دیگران مقایسه می چ‌کنند.

جاویدنسب ادامه داد: این ویژگی احساس عجیبی را در افراد و به ویژه دانش آموزان ایجاد می‌کند که زندگی آنها بد و فجیع است و همین امر علاوه بر خستگی ذهنی، نوعی تسلسل و عدم خودباوری در آنان به وجود می‌آورد.

وی آنچه را بیشتر باعث دغدغه خانواده‌ها در فضای مجازی شده است، تعارض ارزش‌های ایرانی ـ اسلامی در فضای مجازی دانست زیرا این تکنولوژی ها چالش‌های هویتی برای جوانان ایجاد می کند که با مولفه‌های فرهنگ اسلامی و ایرانی مغایر است.

  • منبع خبر : اختصاصی تیرنگ