تیرنگ:
نخستین همایش استانی «دانشگاه و رسانه» و تور رسانهای «راهیان پیشرفت» به مناسبت هفته مازندران در دانشگاه مازندران برگزار شد. این همایش با هدف بررسی نقش تعامل دانشگاه و رسانه در ارتقای آگاهی عمومی و توسعه شناخت اجتماعی، فرصتی برای گفتوگوی علمی و رسانهای فراهم آورد.
این رویداد، همگرایی دو نهاد اثرگذار در تولید و انتقال دانش به جامعه را نشان داد و بستری فراهم کرد تا دانشگاهیان و فعالان رسانهای ضمن تبادل نظر، چالشها، فرصتها و راهکارهای همکاری را بررسی کنند. اهمیت همایش از نگاه تحلیلی در این است که دانشگاهها بر تولید دانش بنیادی تمرکز دارند و رسانهها بر سرعت، جذابیت و مخاطبمحوری، و ترکیب این دو میتواند موجب توزیع مؤثرتر دانش در جامعه شود.
✓ضرورت ارتباط دانشگاه و رسانه
ابراهیم صالحی عمران، رئیس دانشگاه مازندران، در این همایش بر اهمیت استراتژیک ارتباط میان دانشگاه و رسانهها تأکید کرد و گفت: «این تعامل زمینهساز همافزایی علمی، آگاهیبخشی عمومی و توسعه شناخت در جامعه است.»
او افزود: «دانشگاهها باید بیش از پیش با زبان ساده و قابلفهم با جامعه ارتباط برقرار کنند.»
صالحی عمران فلسفه برگزاری نشست را همنشینی جامعه دانشگاهی و رسانهای دانست و توضیح داد: «این همنشینی فرصتی مغتنم برای همافزایی است.» به گفته او، دانشگاهها به دقت، اثباتپذیری و تولید دانش بنیادی تکیه دارند، در حالی که رسانهها بر سرعت، جذابیت و مخاطبمحوری استوارند و ترکیب این دو رویکرد، توزیع گستردهتر و مؤثرتر دانش را امکانپذیر میکند.
رئیس دانشگاه به کارکردهای رسانهها از منظر دانشگاه اشاره کرد و گفت: «رسانهها در حوزههایی همچون اطلاعرسانی و آگاهیبخشی، مشروعیتبخشی اجتماعی، نظارت، بسیج منابع، هدایت افکار عمومی و پر کردن شکاف آگاهی میان دانشگاه و مردم نقش تعیینکنندهای دارند.»
او با اشاره به تجربه شخصی خود از همکاری با رسانهها طی سالهای اخیر، بر اهمیت انتقال مفاهیم علمی به زبان ساده تأکید کرد: «دانشگاهیان باید مهارتهای رسانهای را بیاموزند و رسانهها نیز برای تقویت بنیانهای محتوایی خود به دانشگاه تکیه کنند.»
صالحی عمران افزود: «اگرچه این ارتباط گاه با تنش همراه است، اما مدیریت درست آن میتواند جامعه را به پردازشگری بزرگ با قدرت تحلیل بالا تبدیل کند؛ امری که برای توسعه علمی و شناختی کشور حیاتی است.»
✓چالشها و موانع ارتباط دانشگاه و رسانه
از دیدگاه دکتر محمد اسماعیل ریاحی، عضو هیأت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران، رابطه میان دانشگاه و رسانه با موانعی جدی روبهروست. او گفت: «رابطه میان رسانه و دانشگاه با موانعی نظیر تفاوت زبانی، فقدان زبان مشترک و بیاعتمادی متقابل مواجه است.»
ریاحی نخستین محور چالشها را تفاوت زبانی دانست و توضیح داد: «زبان دانشگاه عمدتاً تخصصی، تحلیلی، نقادانه، دقیق و همراه با احتیاط علمی است و از جانبداری پرهیز میکند؛ در حالی که زبان رسانه، عمومی، سادهسازیشده، شورانگیز، هیجانی و گاه جنجالی است که احتمال سوگیری در بیان مسائل را افزایش میدهد.»
او دومین محور را بیاعتمادی متقابل عنوان کرد و گفت: «از نگاه دانشگاهیان، رسانهها گاه یافتههای علمی را تحریف یا سادهسازی میکنند، از دانش برای اهداف سیاسی و ایدئولوژیک بهره میبرند، شأن و جایگاه استاد را رعایت نمیکنند و مجریان با ورود به مباحث تخصصی، جهت بحث را تغییر میدهند.»
ریاحی افزود: «دعوتهای مناسبتی و غیرمستمر از استادان، کمتوجهی به اساتید دانشگاه مازندران و بیتوجهی به انگیزههای علمی آنان نیز از دیگر عوامل کاهش همکاری دانشگاهیان با رسانه است.»
وی به دیدگاه رسانهها نسبت به دانشگاه نیز پرداخت و گفت: «رسانهها گاه دانشگاهیان را از واقعیتهای عینی جامعه بیاطلاع میدانند، آنان را متهم به سکولاریسم و غربزدگی میکنند و معتقدند دانشگاه در ایجاد امید و مشارکت اجتماعی ضعیف عمل میکند.»
ریاحی تأکید کرد: «تعارض نقشها و دولتی بودن رسانهها سبب شده است که اولویتهای رسانه با مأموریت علمی دانشگاه تفاوت داشته باشد و دانشگاه نتواند دستور کار خود را بر رسانهها تحمیل کند.»
او در پایان افزود: «از منظر جامعهشناسی قدرت، دانشگاه امروز فاقد قدرت لازم برای اثرگذاری بر رسانه و سایر نهادهای اجتماعی است، در حالی که باید پیشران و لوکوموتیو توسعه کشور باشد.»
✓نقش مدیریت محلی و رسانهها
در بخش دیگری، قربانعلی ولیزاده، فرماندار بابلسر، با اشاره به ظرفیت ۱۳ هزار نفری دانشگاه مازندران، این مدیریت را الگویی شایسته در استفاده از ظرفیتهای دانشجویان معرفی کرد و رسانهها را «بهترین فرصت و سرمایه برای بیان مطالبات مردم» دانست.
وی افزود: «ما به عرصه رسانه اعتقاد جدی داریم و در طول این مدت ثابت کردیم که در کنار رسانه هستیم و از انتقادهای منصفانه آنان استقبال میکنیم.»
فرماندار بابلسر خاطرنشان کرد: «بیان مطالبات بهحق مردم از زبان رسانهها و نتیجهگیری از آن موجب افزایش رضایتمندی مردم خواهد شد و حاکمیت هیچ عزم و ارادهای جز افزایش اعتماد عمومی و رضایتمندی ندارد، چرا که این امر تقویتکننده امنیت عمومی و ملی کشور است.»
او همچنین با اشاره به همکاری مؤثر رسانهها با دستگاههای اجرایی استان در دوران مختلف از جمله «جنگ ۱۲ روزه»، این همافزایی را عاملی برای تصمیمگیری و برنامهریزی درست دانست.
ایرج نیازآذری، دبیر همایش «دانشگاه و رسانه»، ضمن قدردانی از حامیان گفت: «این همایش آغاز راه ارزشمندی است که قرار است بین دو بال دانایی و آگاهی برای توسعه استان همگرایی ایجاد کند.»
او از بسیج رسانه، اداره کل ارشاد و خانه مطبوعات بهعنوان حامیان برنامه یاد کرد و از حضور مدعوین تقدیر نمود. نیازآذری همچنین این رویداد را گامی مؤثر در تحقق اهداف توسعهای استان برشمرد.
✓بازدید خبرنگاران از کتابخانه مرکزی
همزمان با همایش، جمعی از خبرنگاران رسانههای استان از کتابخانه مرکزی دانشگاه مازندران بازدید کردند.
شعبانی، معاون کتابخانه مرکزی، با اشاره به تاریخچه و فعالیتهای این مجموعه گفت: «کتابخانه مرکزی دانشگاه مازندران از سال ۱۳۶۱ پایهگذاری شد و در آغاز فعالیت خود دارای حدود ۳۵۰۰ نسخه کتاب بود. این مجموعه از سال ۱۳۷۸ بهصورت رسمی راهاندازی شد و اکنون با مساحت ۸۵۰۰ متر مربع، یکی از بزرگترین کتابخانههای دانشگاهی شمال کشور به شمار میرود.»
وی افزود: «در حال حاضر کتابخانه دارای ۱۳ کتابدار است که ۱۲ نفر از آنان دارای مدرک دکتری هستند. همچنین بیش از ۲۴۰ هزار نسخه چاپی، که ۱۰۷ هزار نسخه منبع دیجیتال بوده و ۵۶۰۰ پایاننامه در این مرکز نگهداری میشود.»
شعبانی به معرفی مفاخر دانشگاه پرداخت و گفت: «در بخش مشاهیر دانشگاه مازندران، تصاویری از برجستهترین اساتید و پژوهشگران دانشگاه آماده شده است. امسال نیز ۱۶ نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه در فهرست ۲ درصد دانشمندان برتر جهان قرار گرفتند که از جمله آنان میتوان به پروفسور احمد احمدپور اشاره کرد.»
وی یادآور شد: «دانشگاه مازندران در ابتدا از ادغام چند مرکز آموزش عالی در شهرهای ساری، گرگان و چند شهر دیگر تشکیل شد و به مرور، دانشگاههایی چون دانشگاه علوم پزشکی بابل، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل و دانشگاه فناوری آمل از آن استقلال یافتند.»
شعبانی افزود: «در حال حاضر دانشگاه مازندران با ۱۳ رشته و بیش از ۲۶۲ گرایش تحصیلی، یکی از مهمترین مراکز علمی و پژوهشی شمال کشور محسوب میشود و اساتید آن در توسعه دانشگاههای پیام نور، فرهنگیان و دیگر مراکز آموزش عالی نقش مؤثری داشتهاند.»
در پایان مراسم، از بنر نخستین همایش استانی «دانشگاه و رسانه» رونمایی شد تا نمادی از تعامل و همگرایی این دو نهاد باشد.
