تیرنگ:
کاهش منابع آبی، تقلیل جمعیت روستایی و از بین رفتن پوشش گیاهی از آثار شوم تداوم بیابانزایی محسوب می شود
کاهش منابع آبی در اثر خشکسالی چهره ای تازه به خود گرفته و به نظر میرسد بیابانهایی که روزگاری مهمان برخی مناطق می شد، در آینده با توجه به بعضی طرح ها نظیر انتقال آب دریای مازندران، تا در منزل مان پیش خواهد آمد.
کارشناسان گسترش مناطق بیابانی را از دستاوردهای توسعه افسارگسیخته شهری می دانند که از چند دهه قبل دنیا را درگیر خود کرده است و معتقدند کاهش وابستگی به منابع آب، خاک و رفتن به سمت دستیابی به انرژی های نو، راهکاری مهم برای مقابله با بیابان زایی است.
اگرچه منطقه شمال کشور از گذشته با میزان رطوبت و روزهای بارانی سال شناخته می شود، کاهش بارندگی وبرخی پدیده ها، بروز بیابان زایی را در استان هشدار می دهد؛ گفته میشود در چند سال گذشته و به ویژه از اواسط دهه هفتاد شمسی رفته رفته از مقدار بارندگی و مهمتر از همه توزیع متناسب بارش در طول سال کاسته شده است.
مسئله توزیع متوازن بارش در طی ماه های سال بسیار مهم است چرا که اگر حجم وسیعی از بارش در یک بازه زمانی کوتاه اتفاق بیفتد نه تنها برای تغذیه سفره های آب زیرزمینی مناسب نیست، ممکن است به لحاظ ایجاد شرایط سیلابی و از بین رفتن خاک های حاصلخیز هم به زیان منطقه باشد.
✓روند نزولی بارش در مازندران
در این ارتباط مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران اظهار کرد: میانگین بارش کشور در ابتدای قرن ۲۱ حدود ۱۸۴ میلیمتر بود، اما این رقم در سال گذشته به ۱۶۰ میلیمتر رسیده است.
بهزاد برارزاده با بیان این مطلب که این استان به مرحله خشکقرنی وارد شده و دیگر نمیتوان از واژه خشکسالی استفاده کرد، اظهار کرد: میانگین بارش کشور در ابتدای قرن ۲۱ حدود ۱۸۴ میلیمتر بود، اما این رقم در سال گذشته به ۱۶۰ میلیمتر رسیده است.
وی ادامه داد: پیشبینی میشود میزان بارشها تا پایان قرن به حدود ۱۴۰ میلیمتر کاهش یابد که نشان میدهد با بحران خشکقرنی روبهرو هستیم و دیگر نمیتوان تنها از واژه خشکسالی استفاده کرد.
مدیرعامل آبفا مازندران با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف در بخش خانگی و کشاورزی افزود: یکی از مهمترین چالشهای ما ناآگاهی نسبت به ارزش واقعی آب است.
او با بیان اینکه سرانه مصرف در مازندران همچنان بالاتر از میانگین جهانی است و ادامه این روند پایدار نیست، گفت: ۲۵ تا ۳۰ درصد آب در شبکه توزیع استان هدر میرود.
برارزاده فرسودگی شبکه را یکی از دلایل اصلی این اتلاف آب آشامیدنی دانست و افزود: اصلاح و بازسازی شبکه لوله گذاری روشی مناسب برای جلوگیری از هدر رفت اب است
✓مشارکت مردم گره گشا
مدیر عامل آبفا مازندران مشارکت مردم را کلید عبور از بحران دانست و گفت: اگر هر خانواده تنها ۱۰ درصد از مصرف خود را کاهش دهد، سالانه میلیونها مترمکعب آب صرفهجویی میشود.
برارزاده، استفاده از ماشین لباسشویی و ظرفشویی با ظرفیت کامل و بهکارگیری شیرآلات کاهنده مصرف از سادهترین، اما مؤثرترین اقدامات دانست و ادامه داد: همکاران ما از طریق حضور در مدارس و مساجد، سخنرانی، و فراهمکردن بستر بازدید دانشآموزان از تأسیسات آبرسانی، کارهای فرهنگی و آموزشی گستردهای انجام دادهاند.
مدیر عامل آبفا مازندران گفت: مدیریت مصرف آب یک انتخاب نیست بلکه ضرورت حیاتی کشورمحسوب میشود و برای عبور از این چالشها به همراهی مردم، مسئولان و بخش خصوصی در این مسیر وابسته است.
✓سخن پایانی
بیابانزایی دیگر پدیدهای دور از ذهن نیست؛ این بحران آرام و بیصدا در حال پیشروی است و اگر برای آن چارهای اندیشیده نشود، میتواند امنیت غذایی، سلامت زیستمحیطی و پایداری سکونتگاههای انسانی را در سراسر ایران تهدید کند. مقابله با آن تنها با عزم ملی، همکاری نهادهای مختلف و مشارکت مردم ممکن است؛ وگرنه همانطور که کارشناسان هشدار میدهند، «بیابان روزی ممکن است تا درِ خانههایمان پیشروی کند.»
