تیرنگ نیوز – فاطمه محمدیان ساروی: بحران کم آبی و خشکسالی از جمله موضوعاتی است که مازندران با آن دست و پنجه نرم میکند. چند سالی است که کارشناسان نسبت به بحران آب، جنگ آب، خشکسالی، محو شدن تالابها و تغییر اقلیم در جامعه تذکر میدهند. این موضوع در پی کاهش شدید نزولات جوی علاوه بر مسئولان، لایههای مختلف اقشار جامعه به ویژه بخش کشاورزی به عنوان مهمترین مصرف کننده آب که حیات شغلی آن وابسته به آب است تاثیر گذاشت.
به بیان دیگر امروزه خشکسالی پا را روی گلوی کشاورزان مازندرانی گذاشته و حتی بارشهای اخیر هم نتوانسته این موضوع را جبران کند. در رسانهها هم بارها عنوان شده که آب منطقهای استان اعلام کرده امسال برای بخشهایی از مازندران پیشنهاد میشود که کشاورزان برنج کشت نکنند.
عدهای بر این باور هستند که کمبود بارشها دلیل کم آبی و خشکسالی در مازندران است و اما برخی هم معتقدند که سوءمدیریت در زمینه آب در کنار کاهش بارندگیها بر مازندران تأثیر منفی گذاشته و باعث اثرگذاری نامطلوب شده است . دلیل هرچه که باشد در چندسال آینده با احداث برخی سدها در سمنان و استانهای اطراف این موضوع شدت خواهد گرفت و وضع برای کشاورزان مازندرانی بدتر خواهد شد.
* شالیزاری رونق گذشته را ندارد
در این باره محمدی که کشاورز است در گفت و گو با تیرنگ میگوید: شالیزاری دیگر رونق گذشته را ندارد و امروز هزینهها و قیمت نهادهها سر به فلک کشیده است و گرانی سم، کود و هزینههای کارگری و از همه مهمتر سختی کار و کم آبی، شالیکاران را دلسرد کرده است.
وی با اشاره به وضعیت بد شالیزارها در سال گذشته، اظهار کرد: در برخی سالها نبود آب سبب شده تا شاهد از بین رفتن محصولش باشد و این مشکل هر سال بیشتر میشود.
وی با بیان اینکه نرسیدن آب به مزرعه او و سایر اهالی روستاهای ساری باعث خشک شدن و ترک خوردن زمینهای شالیزاری خواهد شد، افزود: اگر آب به مزارع آنها نرسد دیگر امیدی به برداشت محصول خوب نخواهند داشت.
این شالیکار ساروی با درخواست از مسئولان برای کمک به آنها، گفت: مسئولان باید چارهای اندیشیده و مشکل آنها را حل کنند.
وی با بیان اینکه امسال در مقایسه با سال گذشته بارش کم بوده است، اضافه کرد: همین موضوع باعث میشود که کشاورزان در تأمین آب با مشکل رو به رو شوند. متأسفانه در این میان گاهی شالیکاران بالا دستی نیز رعایت این موضوع را نکرده و به محض رهاسازی آب مانع رسیدن آن به شالیزارهای آنها میشوند.
* کاهش ۳۰ درصدی بارندگیها و افت ۶۰ درصدی آوردهای رودخانهای
مدیرعامل شرکت آب منطقهای مازندران با اشاره به وضعیت منابع آبی، کاهش ۳۰ درصدی بارندگیها و افت ۶۰ درصدی آوردهای رودخانهای گفت: این کاهشها زنگ خطری است برای سپری کردن خشکسالترین سال آبی که نه تنها کشاورزی را با مشکل مواجه خواهد کرد بلکه آب شرب را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.
حیدر داودیان با توضیح این نکته که اگرچه این خشکسالی از قبل توسط کارشناسان پیش بینی شد و پروژههایی برای آن تعریف شد، افزود: در همین راستا در حوزه تجن چاههای عمومی درنظر گرفته شد که با تجهیز کردن این چاهها تا حدی میتوان کمبود آب را جبران کرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای مازندران خشکسالی را همانند بلایای طبیعی دیگر مهم دانست و ادامه داد: با توجه به این که خشکسالی نیز بحرانی مهم است باید با استفاده از ماده ۱۸ قانون مدیریت بحران اعتبارات لازم را برای اجرای پروژههای سازگاری با خشکسالی تخصیص داد.
وی با بیان این که سد شهید رجایی ساری در تاریخ پنجم فروردین سال گذشته ۱۰۴ میلیون مترمکعب ذخیره آب داشت که امروز این حجم به ۴۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است، گفت: با این حجم فقط میتوان آب مورد نیاز شرب مردم ساری را تامین کرد، این وضعیت بحرانی در دیگر سدهای استان از جمله گلورد نکا و سد البرز نیز وجود دارد.
دبیر شورای حفاظت از منابع آب استان مازندران تصریح کرد: برای گذر از این سال سخت باید همه جامعه خود را مسئول دانسته و قدمی برای آن بردارند که تغییر الگوی کشت، مدیریت مصرف و صرفه جویی در مصرف آب قدم اول برای کاهش خسارتهای احتمالی است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران با بیان اینکه نوبت بندی آب روان آب های رودخانه ها ، پشت سدها و آب بندان ها امسال یک ماه زودتر از سال پیش آغاز شده است ،گفت : کم آبی برای فعالیت های کشاورزی بسیار جدی است.
داودیان گفت: نوبت بندی بر اساس وسعت دشتهای کشاورزی و حق آبه به صورت صحیح انجام میشود تا کمترین آسیب از ناحیه بارش کم و ذخیره سازی ناکامل متوجه کشاورزان شود.
این مسئول تامین آب کشاورزی مازندران با اشاره به این نکته که کاهش روان آبهای رودخانه مهم کشاورزی استان و آبگیری اندک سدها و آب بندانها سال سختی را برای کشاورزی استان رقم زده است، از کشاورزان خواست از هم اکنون باید با شرکت همکاری همه جانبه در مدیریت مصرف آب داشته باشند.
داودیان وضعیت روان آبهای رودخانههای شرق مازندران از جمله تجن و نکا رود را وخیمتر از دیگر رودخانهها توصیف کرد و گفت: کشاورزان باید به توصیه جهاد کشاورزی مبنی بر عدم کشت برنج در برخی از مناطق و لزوم کشت ارقام زودرس توجه کنند.
*کشت برنج ممکن است شالیکاران را با ضرر و زیان شدید ناشی از کم آبی مواجه کند
معاونت تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گفت و گویی تاکید کرد که کشت برنج به طور کلی در بسیاری از مناطق شرق مازندران امسال ممکن است شالیکاران را با ضرر و زیان شدید ناشی از کم آبی مواجه کند
احسان عباسپور به کاهش چشم گیر ذخیره آب پشت ۲ سد شهید رجایی ساری و گلورد نکا در شرق استان اشاره کرد و گفت: آب بندانهای استان نیز وضعیت مناسبی به لحاظ ذخیره آب کشاورزی ندارند.
وی با بیان این نکته که مدیران جهاد کشاورزی شهرستانهای شرق مازندران یعنی نکا، بهشهر، گلوگاه، ساری و حتی جویبار از طریق مراکز خدمات کشاورزی و دهیاران توصیه کشتهای ارقام زود رس برنج و در عین حال بر لزوم جایگزین کردن کشتهای دیگر از جمله پنبه ، علوفه و ذرت علوفهای را تاکید کردهاند.
عباسپور با بیان این که خوشبختانه شالیکاران حوزه آبریز هراز به موقع شخم و شیار زمستانه و آب تخت کردن زمینهای شالیکاری را انجام دادهاند، در عین حال گفت: به دلیل کاهش روان آبها، هم اکنون در برخی از مناطق ۱۱۰ هزار هکتاری آبریز هراز واقع در شهرستانهای آمل، بابل، بابلسر، محمود آباد و فریدونکنار پمپ چاههای کشاورزی روشن شده است.
