تیرنگ:
دریا سراسر فرصت است اما اگر از این فرصت استفاده بهینه نشود شاهد مشکلاتی خواهیم بود که جبران ناپذیر است.
آلودگیهای زیست محیطی و پساب کارخانهها و فاضلاب خانگی از یک سو، کاهش ذخایر آبزیان از سوی دیگر، مشکلات مربوط به اکتشاف نفت از دریای خزر، معضل پسماند و زباله از جمله مشکلاتی است که در سایه ضعف متولیان امر در دریاچه کاسپین با آن مواجه هستیم. البته پسروی آب این دریاچه را نیز باید جدی گرفت. طبق آمار، سطح آب دریای خزر طی ۴ سال گذشته حدود ۳۸ سانتی متر کاهش داشته و در اثر کاهش ۱۷۰ سانتیمتری سطح آب خزر از دهه ۷۰ تاکنون بنا بر بررسیهای کارشناسی مسوولان مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر این عقب نشینی قابل ملاحظه دریا به افزایش گستره زیادی از عرصه ساحلی در سواحل شمالی به ویژه غرب مازندران منجر شده است.
در این پیوند ایجاد چالش در زیرساختها، کاربری های اقتصادی، اجتماعی، اختلال در روند فعالیت بنادر و دریانوردی، صید و صیادی، خشک شدن ذخایر آبی وابسته به دریای خزر (تالابها – خلیجها) افزایش عرصه ساحل، دخل و تصرف انسانی به حریم دریای و اثرات منفی بر آبخوانهای ساحلی از جمله اثرات عقب نشینی و کاهش تراز سطح دریای خزر از جمله تبعات منفی ناشی از عقب نشینی دریای خزر بوده است.
در این باره مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران ـ نوشهر گفت: پسروی آب دریای خزر حدود ۱.۵ میلیون مترمربع محدوده شهرستانهای ساحلی غرب مازندران را خشک کرده است.
مهرداد خزایی پول افزود: طبق دستورالعملهای ابلاغی، محدوده ساحلی خشک شده در نوشهر باید به نام دولت ثبت شود و هم اینک برنامهریزی صورت گرفته تا در نخستین گام حدود 55 هکتار از این محدوده ساحلی خشک شده که ارزش ریالی آن حدود 800 هزار میلیارد ریال است به نام دولت ثبت شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران ـ نوشهر افزود: پسروی آب دریای خزر حدود 1.5 میلیون مترمربع محدوده شهرستانهای ساحلی غرب مازندران را خشک کرده است.
وی تصریح: با گذر زمان در دیگر شهرستانهای ساحلی خطه غربی استان هم چنین اقداماتی انجام خواهد گرفت و افزون بر آن مهمترین سیاست راهبردی در این بخش واگذاری عرصه به مسوولان محلی به ویژه شوراها و دهیاران به منظور سرمایهگذاری برای جذب گردشگران و مسافران است
خزایی توضیح داد: به عنوان نمونه در نوشهر حدود 23 سرمایهگذار اعلام آمادگی کردند تا در محدوده ساحلی این شهرستان با ایجاد تاسیسات گردشگری سرمایهگذاری کنند که تاکنون با سرمایه گذاری 13 مورد موافقت شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ـ نوشهر بیان کرد: بیشترین سرمایهگذاری هم در زمینه تفریحات دریایی، ورزشهای آبی و گردشگری دریایی بوده که پس از ثبت محدوده خشک شده به نام دولت در گام بعدی سعی میشود در این محدوده ساحلی سرمایهگذاری شود.
✓مسائل محیط زیستی یکی پس از دیگری اتفاق میافتد
یک فعال محیط زیست با بیان اینکه مجموعه فعالان محیط زیست نسبت به مسائل دریای خزر بیتفاوت نیستند و این مشکلات برایشان کمرنگ نشده است، اظهار کرد: مسائل محیط زیستی یکی پس از دیگری اتفاق میافتد و فرصت رسیدگی به ما نمیدهد، پس از مساله وقف جنگلهای آقمشهد ساری، مساله وقف دماوند به وجود آمد، پس از آن مطلع شدیم در بخشی از مناطق بکر شهرستان نور و همچنین مناطق بکر شیخ موسی از توابع بابل، میخواهند جاده احداث کنند، زباله هم که در جای جای استان به معضل تبدیل شده و واقعا نمیدانیم به کدام بپردازیم.
سهیل اولادزاد افزود: تا میخواهیم روی زباله تمرکز کنیم و اوضاع بهتر شود، مشکلات خزر و رودخانهها پیش میآید و همه این مشکلات یکی پس از دیگری مهم هستند و باید پرداخته شوند اما رمقی باقی نمیماند، ما مشکلات را فراموش نمیکنیم و به دلیل تعدد موارد زیست محیطی است که این تصور را به وجود آورده که خزر به حاشیه رفته است.
اولادزاد افزود: محل دفن برخی مراکز زباله در مازندران و همچنین شیرابه معادن و صنایع در کنار دریا است و یا اینکه از طریق رودخانه وارد دریا میشود.
وی با بیان اینکه خزر همسایههای خوبی ندارد، گفت: کشورهای همسایه دریای خزر در بهرهبرداری اقتصادی، آلودگیهای خود را وارد دریا میکنند.
اولادزاد با اشاره به اینکه اینطور نیست که نگاه فعالان محیط زیست به مسائل دریای خزر کم شده و اهمیت مشکلات خزر، کمرنگ شده باشد، تصریح کرد: آلودگیهای خزر آنقدر گسترده است که دولتها و کنشگران اجتماعی، آلودگی خزر را پذیرفتهاند.
اولادزاد با بیان اینکه مشکلات ثانویه در خزر بسیار زیاد است، تصریح کرد: حوضچههای آبریز مثل رودخانه تجن و تلار و سفیدرود، به محل برداشت معادن و استقرار صنایع تبدیل شده و در حال از بین بردن پارامترهای زیست محیطی در رودخانهها است.
وی با اشاره به اینکه در حوزه رودخانه تلار، حداقل چهار شهرک صنعتی مستقر است، ادامه داد: حداقل ۲۵ معدن شن و ماسه در این مسیر داریم که روزانه ۲ تا سه برداشت از بستر رودخانه تلار و شاخههای فرعی آن در حال انجام است.
این فعال محیط زیست با بیان اینکه در حوزه رودخانه تلار، ۶ شهرستان و بیش از ۶ شهر وجود دارد که فاضلاب آن وارد رودخانه تلار میشود، گفت: خودروهای لجنکش فاضلاب هم فاضلاب خانهها را در رودخانه تلار تخلیه میکنند.
✓پسروی آب دریای خزر چالش بزرگ فراروی نیروگاه
مدیرتولید برق نیروگاه نکا پسروی آب دریای خزر را چالش بزرگ فراروی نیروگاه ذکر کرد و گفت: اگر میزان پسروی سرعت نگیرید این واحد از محدودیت تولید خارج میشود.
ادبی گفت: بزرگترین چالش فراروی این نیروگاه در سال گذشته تأمین آب بود که امسال این مشکل برطرف میشود.
وی با اشاره به پسروی آب دریا اجرای طرحهای اساسی را برای حل مشکل فراگیر نیروگاه لازم دانست و گفت: لایروبی کانال آبرسانی از جمله درخواست بود که وزارت نیز به این مسئله ورود پیدا کرده است و طبق برنامهریزی خوشبین و امیدوار هستیم که ۴ واحد نیروگاهی با لایروبی صورت گرفته کانال انتقال آب از محدودیت خارج شوند.
وی با بیانی که سطح آب دریا برای نیروگاه تعیین کننده است گفت اگر لایروبی نیز انجام شود معیار سطح حفاظت وبهای ما مسئله مهمی است و شواهد نشان میدهد که امسال بتوانیم تا تحت زیادی از محدودیت خارج شویم.
ادبی پسروی آب دریا را یکی از نگرانیهای عمده بیان کرد و گفت: میزان پسروی طی سالهای اخیر از ۱۰ سانتیمتر به ۲۵ سانتیمتر رسیده است و اگر افت سطح آب دریا امسال سرعت نگیرد نیروگاه نکا محدودیتهای قبلی برای تولید انرژی خارج میشود.
