تیرنگ:
سالمندی در ایران و استان مازندران هزینههای بالایی به همراه دارد که یکی از آنها هزینه نگهداری و پرستاری از سالمندان است. معضل دیگر سالمندی هزینه بالای زندگی سالمندان است.
مازندران جزو ۲ استان اول کشور از حیث پیری جمعیت است که به باور صاحبنظران با تداوم افول ازدواج و فرزندآوری و افزایش اقشار سالمند چالش های اجتماعی و مالی قابل توجهی طی چند دهه آینده گریبانگیر این دیار خواهد شد.
اکنون مازندران بعد از گیلان پیرترین استان کشور به شمار می رود و از سوی دیگر داده های آماری نهادهای متولی امر بیانگر این است که روند پیری جمعیت مازندران حدود سه دهه آینده آنچنان گریبانگیر این استان خواهد شد که در آنزمان چهره های پیر بیشتری به نسبت چهره های جوانان، نوجوانان و میانسال را در جامعه شاهد خواهیم بود.
سرعت پیری جمعیت مازندران هم اکنون آنچنان بالاست که میانگین های کشوری را در نوردیده است به طوریکه میانگین جمعیت سالمندی کشور حدود ۱۰ درصد است و این رقم در استان ۱۵ درصد است و متاسفانه مازندران در این حوزه جزو استان عنوان دار کشور به شمار می رود و با نگاهی به آمارهای موجود این مساله دور از ذهن نیست که ناقوس پیرترین استان های برای چند سال آینده مطمنا برای مازندران نواخته خواهد شد.
بحث سالخوردگی جمعیت، افزایش هزینههای بهداشتی و سلامت مرتبط با سالمندان را مطرح میکند. با توجه به تعداد سالمندان در آینده ایران، برآورد شده که تا سال ۱۴۳۰ هزینههای بخش سلامت باید ۲.۵ برابر شود.
میزان پوشش مستمری بازنشستگی سالمندان ۶۰ ساله و بالاتر در ایران ۴۵.۴ درصد است. در واقع کمتر از نیمی از سالمندان ایرانی از پوشش مستمری بازنشستگی برخوردارند
✓هشدار؛ سالمندی از آنچه تصور میشود، نزدیکتر است
به گفته سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور، براساس برآوردهای جمعیتی با روند کنونی، ایران در سال ۱۴۳۰ به یکی از سالمندترین کشورهای دنیا تبدیل خواهد شد و بدیهی است که هرچه کشور سالمندتر باشد نیروی جوان کم میشود و چالش نگهداری از سالمندان بیشتر خود را نشان خواهد داد.
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان در اینباره میگوید: در بازه زمانی یک قرن از سال ۱۳۳۵ تا ۱۴۳۵ در کشور، تعداد سالمندان حدودا ۲۴ برابر افزایش پیدا میکند.
مژگان رضازاده تصریح کرد: بیشتر این تحولات و تغییرات را به طور محسوس ما از سال ۱۴۲۰ تجربه میکنیم یعنی پیشبینی میکنیم در سال ۱۴۲۵، ایران وارد فاز سالمند شدن جمعیت شود و تعداد سالمندان ما به صورت خیلی زیادی افزایش پیدا کند و در واقع تعداد افراد ۶۵ سال به بالاتر به طور چشمگیری افزایش پیدا می کند به طوریکه پیش بینی می شود تقریبا در سال ۱۴۲۰، ۲۰ درصد جمعیت و در سال ۱۴۳۰، ۳۰ درصد جمعیت ایران سالمند باشند.
مژگان رضازاده رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان در اینباره گفت: یکی از دغدغه های دوره سالمندی، موضوع مراقبت سالمندی است چون بررسی و تحقیقات انجام شده در مورد سالمندان تنها در سنوات گذشته به این نتیجه منجر شد که بسیاری از سالمندان در آینده، سالمندان تنهایی میشوند که کسی را ندارند و نیاز است که از اکنون برای این مسئله فکر و برنامه ریزی لازم برای آن انجام شود.
کمبود یا توزیع نامناسب نیروی انسانی متخصص، کمبود پزشکان، پرستاران و سایر نیروهای ارائه دهنده خدمات، فقدان یا ضعف دانش و مهارت نیروی انسانی از جمله مراقبان سالمندان و کم شدن تعداد اعضای خانواده در نتیجه اقبال مردم به تک فرزندی از جمله مسائلی است که نگهداری سالمندان در آینده را با چالش روبرو میسازد.
✓تورم و بدهی در کمین تصمیمات دولت
حمزه چگینی کارشناس مسائل اقتصادی در خصوص چالش های درآمدی بازنشستگان اظهار کرد: آنطور که نرخ های تورم کشور برای سال آینده پیش بینی می شود و ارقام اعلامی برای سبد معیشتی کشور در شرایط کنونی قابل بررسی است، متاسفانه نرخ های اعلامی همچنان پاسخگو نیست، با این حال به نظر می رسد دست دولت نیز در افزایش دستمزدها باز نیست و آن چه از عدم اجرای تکالیف قانونی در دولت های قبل باقی مانده به راحتی و در یک سال قابل اجرا نیست.
وی افزود: نگاهی به بدهی های دولت به سازمان تامین اجتماعی این موضوع را تایید می کند. نتیجه عملکرد دولت های پیشین رسیدن رقم بدهی های دولتی به ۹۰۰ همت است که باید دولت های قبل این ارقام را تسویه می کردند تا دست سازمان در برنامه ریزی برای نیاز بازنشستگان و افراد تحت پوشش باز باشد، با این حال یکی از فوری ترین اقدامات در حال حاضر افزایش ۴۰ درصدی در سال اول متناسب با نرخ تورم است.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه آنطور که دولت در بودجه سال آینده اعلام کرده قرار است ۲۰۰ همت از این بدهی توسط دولت تسویه شود که همسان سازی حقوق از بخشی از این منابع صورت خواهد گرفت، تصریح کرد: با این حال مشخص نیست دولت در ایفای تعهدات خود عمل کند و یا بدهی های جدیدی ایجاد نماید. در هر حال بخش زیادی از شرکت های زیرمجموعه سازمان تامین اجتماعی دولتی هستند و دولت با واگذاری سهام خود در این شرکت ها می تواند بخش هایی از مشکلات را حل کند، اما متاسفانه نه کسی خریدار است و نه دولت توان بهره برداری از این ظرفیت ها را داراست و همه این چالش ها در زندگی و سفره بازنشستگان نمود یافته است.
✓عدم تناسب دخل و خرج بازنشستگان
چگینی تصریح کرد: متاسفانه نگاهی به وضعیت معیشت بازنشستگان نشان می دهد هیچ نسبتی بین درآمدها و هزینه های زندگی این طبقه وجود ندارد؛ افزایش بی مهابای قیمت خوراک در دولت سیزدهم در پی حذف ارز نیمایی از یک سو و برنامه های متعددی که دولت قبل در آزادسازی قیمت دارو اتخاذ کرد، وضعیت غذا و درمان را برای بازنشستگان سخت کرده است و این در حالی است که میزان افزایش دستمزد حقوق مدنظر دولت (۲۰ درصد) نصف افزایش میزان اجاره بها در فصل تابستان هم نیست.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه در مورد درمان نیز آنطور که رییس هیات مدیره کانون بازنشستگان تهران اخیرا اعلام کرده بازنشستگان از سال ۵۴ تا ۸۳ به هر یک از مراکز درمانی مراجعه میکردند، از همه انواع امکانات درمانی به صورت رایگان بهره مند بودند و پولی پرداخت نمیکردند، گفت: در بحث درمان غیر مستقیم نیز ۳۰ درصد و در بخش بستری ۱۰ درصد فرانشیز میدادند، اما در سال ۸۳ تبصره ماده ۲ قانون ساختار جامع نظام تامین اجتماعی، درمان را به دو بخش پایه و تکمیلی تقسیم کرد که قرار بود آیین نامه درمان پایه را ظرف ۶ ماه بنویسند تا بیمه شده به هر مرکزی مراجعه کرد، ریالی بابت درمان نپردازد، متاسفانه دولت درمان پایه را فراموش کرد و تمرکز خود را بر بیمه تکمیلی قرار داد.
وی خاطرنشان کرد:متاسفانه نگاهی به زندگی بازنشستگان نشان می دهد برخلاف همه کشورهای دنیا که اقتصادی در اندازه اقتصاد ایران دارند، بازنشستگان در ایران از حداقل های ممکن نیز محروم اند و ناچارند برای امرار معاش حداقلی خود در سنین بازنشستگی کار کنند و این در حالی است که حتی با فرض پیدا کردن مشاغل درجه چندم همچون نگهبانی یا دست فروشی و … ثمره فعالیت آنان توسط نرخ های تورم بالاتر از ۴۰ درصد بلعیده می شود و سال های آخر عمر به جای استراحت و سفر به دنبال دغدغه های معیشتی هستند و این در حالی است که تاکنون، دولت ها تنها تیشه به ریشه بازنشستگان زده اند و در عمل هیچ دولتی اقدامی جز ایجاد یأس و ناامیدی برای این طبقه از جامعه نکرده است.
چگینی با بیان اینکه دولت چهاردهم نیز با آن که اقداماتی در مسیر همسان سازی حقوق بازنشستگان برداشته، اما باید گفت حتی با همسان سازی حقوق در صورتی که نرخ تورم متعادل نشود و موضوعاتی همچون درمان رایگان نشود، موفق به ایجاد شرایط نرمالی متناسب با استانداردهای دنیا نشده است، خاطرنشان کرد:به عنوان مثال وزیر رفاه اجتماعی اخیرا اعلام کرده باید هزینه درمان به هزینه پیشگیری در کشور تبدیل شود؛ وقتی هزینه پیشگیری اجرا نمیشود باید تا ۵ سال هزینه درمانی در قالبهای مختلف درمانی پرداخت شود و این مسالهای است که در بسیاری از کشورها حل شده است و دولت به دنبال ایجاد ساختار نظام ورزش در کشور برای بازنشستگان و سالمندان است تا از این طریق ضمن پیشگیری از بیماریهای موجود بتواند به افزایش شادابی و توانایی جسمی و روحی بازنشستگان کمک کند و همچنین در این زمینه معاینات ادواری قطعاً میتواند کمک کننده باشد.
