تیرنگ – منصوره دژکام :
پس از سالها کاهش علاقه به کتاب و مطالعه، نشانههای جدیدی از بازگشت جوانان به کتابخانهها و کتابفروشیها مشاهده میشود. این روند نویدبخش آیندهای روشن برای فرهنگ مطالعه در کشور است و نشان میدهد نسل جدید با ابزارها و تکنولوژیهای نوین، دوباره به دنیای کتاب جذب شده است.
در سالهای اخیر، کاهش مطالعه در میان جوانان یکی از نگرانیهای فرهنگی کشور بوده است. با ورود اینترنت، شبکههای اجتماعی و محتوای دیجیتال، میزان وقت اختصاص داده شده به مطالعه کتابهای چاپی به شدت کاهش یافت. اما به گفته کارشناسان، روند تازه نشان میدهد که علاقه به کتاب و مطالعه در میان جوانان دوباره در حال افزایش است.
حسینی، یک کارشناس حوزه فرهنگی در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: «نسل جدید با ابزارهای دیجیتال و فضای مجازی بزرگ شده، اما اکنون به این نتیجه رسیده که مطالعه کتاب به صورت عمیق، توانایی تحلیل، تمرکز و دقت را افزایش میدهد. همین موضوع موجب بازگشت آنها به کتاب و کتابخانهها شده است.»
✓عوامل رونق دوباره کتابخوانی
کارشناسان فرهنگی چند عامل کلیدی را در این بازگشت جوانان به کتاب موثر میدانند:
1. کتابخانههای دیجیتال و اپلیکیشنهای مطالعه: دسترسی آسان به نسخههای الکترونیکی و صوتی کتاب، مطالعه را برای جوانان راحتتر کرده است.
2. کمپینهای کتابخوانی و باشگاههای کتاب: فعالیتهای تشویقی مانند مسابقات مطالعه و معرفی کتاب، انگیزه جوانان را افزایش داده است.
3. ترویج فرهنگ مطالعه در مدارس و دانشگاهها: برنامههای آموزشی که خواندن کتاب را جذاب و عملی نشان میدهند، نقش مهمی در این روند دارند.
4. رسانهها و شبکههای اجتماعی: صفحات ادبی و معرفی کتاب در فضای مجازی باعث شده علاقهمندان به راحتی کتابهای جدید را شناسایی و نقد کنند.
✓تاثیرات مثبت فرهنگی و اجتماعی
بازگشت جوانان به کتابخوانی تنها یک حرکت فرهنگی نیست؛ این روند پیامدهای اجتماعی و فردی گستردهای دارد:
ـ تقویت تفکر انتقادی و خلاقیت: مطالعه مداوم باعث افزایش توانایی تحلیل و درک عمیق مفاهیم میشود.
ـ کاهش آسیبهای اجتماعی: جوانانی که مطالعه میکنند، بیشتر با ارزشهای اخلاقی و اجتماعی آشنا میشوند و تمایل کمتری به رفتارهای پرخطر دارند.
ـ تقویت زبان و مهارتهای نوشتاری: مطالعه کتاب باعث ارتقای دایره واژگان و توانایی بیان میشود.
ـ ارتقای روحیه و آرامش ذهنی: کتابخوانی به کاهش استرس و ایجاد تمرکز کمک میکند، به ویژه در دنیای پرشتاب امروز.
موسوی، یک دانشجو در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: «با وجود اینترنت و شبکههای اجتماعی، وقتی زمانم را برای مطالعه کتاب اختصاص میدهم، حس متفاوتی پیدا میکنم و ذهنم فعالتر و آرامتر میشود.»
✓نقش ناشران و کتابفروشان
ناشران و کتابفروشان نیز در افزایش علاقه جوانان به کتاب نقش پررنگی داشتهاند. عرضه کتابهای متنوع با قیمت مناسب، ارائه نسخههای الکترونیکی و برگزاری رویدادهای معرفی کتاب، همگی موجب شدهاند که نسل جوان دوباره به کتاب نزدیک شود.
یک ناشر فعال توضیح داد:«ما متوجه شدهایم که تقاضا برای کتابهای داستانی، علمی–تخیلی و کتابهای آموزشی افزایش یافته است. بنابراین تلاش میکنیم با چاپ کتابهای جذاب و اطلاعرسانی مناسب، این روند را تقویت کنیم.»
✓چالشهای پیش رو
با وجود رشد علاقه به کتاب، هنوز چالشهایی وجود دارد که مانع از تثبیت این روند میشود:
1. قیمت بالای برخی کتابها: هنوز بخشی از جوانان توان خرید کتابهای چاپی را ندارند.
2. نبود کتابخانههای مجهز در برخی مناطق: دسترسی محدود به کتابخانهها باعث میشود برخی مناطق نتوانند از این فرصت بهرهمند شوند.
3. رقابت با محتوای دیجیتال: شبکههای اجتماعی و بازیهای آنلاین همچنان رقیب جدی مطالعه هستند و نیاز به تشویق مداوم وجود دارد.
✓راهکارهای ترویج فرهنگ مطالعه
کارشناسان چند راهکار عملی پیشنهاد میکنند تا روند بازگشت جوانان به کتاب تثبیت شود:
ـ توسعه کتابخانههای دیجیتال و فیزیکی در مدارس و دانشگاهها.
ـ ارائه تخفیفها و طرحهای حمایتی برای کتابهای چاپی و الکترونیکی.
ـ برگزاری باشگاهها و مسابقات مطالعه با محوریت کتابهای کاربردی و جذاب.
ـ استفاده از رسانهها و شبکههای اجتماعی برای معرفی کتاب و نقد ادبی.
ـ تشویق والدین به ایجاد فضای مطالعه در خانواده و همراهی با جوانان.
✓چشمانداز آینده
با توجه به اقدامات انجام شده و علاقه روزافزون جوانان، کارشناسان پیشبینی میکنند که در چند سال آینده، نسل جدید به یکی از فعالترین گروههای مطالعهکننده تبدیل شود. این روند میتواند پایههای یک جامعه فرهنگی، خلاق و آگاه را تقویت کند.
خداشناس، یک پژوهشگر فرهنگی توضیح داد: «اگر این روند ادامه یابد، نه تنها شاخصهای کتابخوانی ارتقا مییابد، بلکه توسعه فرهنگی و اجتماعی کشور نیز بهبود مییابد و نسل آینده توانمندتر و مسئولیتپذیرتر خواهد بود.»
✓سخن پایانی
رونق دوباره کتابخوانی در بین جوانان، خبری امیدوارکننده برای جامعه فرهنگی کشور است. ترکیبی از دسترسی آسان به کتاب، کمپینهای فرهنگی و انگیزه شخصی جوانان موجب شده نسل جدید دوباره به دنیای کتاب بازگردد.
این بازگشت نشان میدهد که با برنامهریزی مناسب و ترویج فرهنگ مطالعه، حتی در دنیای پرمشغله دیجیتال، کتاب و مطالعه همچنان میتواند بخش مهمی از زندگی جوانان باشد.
با ادامه این روند، میتوان انتظار داشت که نسل جوان با مطالعه بیشتر، آگاهتر، خلاقتر و توانمندتر رشد کند و پایههای فرهنگی و اجتماعی کشور مستحکمتر شود.



















































































