رضا شریعتی، خبرنگار
جنگلها یکی از بنیادیترین عناصر حیات بر روی زمیناند؛ زیستگاهی برای هزاران گونه جانوری و گیاهی، تنظیمکننده چرخه آب و هوا، سپری مقابل فرسایش خاک و ریههای تنفسی کره زمین. با این حال، همین میراث بیبدیل سالهاست زیر فشار تخریب، بهرهبرداریهای بیرویه، تغییر کاربری و قاچاق چوب، بهتدریج از دست میرود؛ گویی ارزش آن تنها زمانی درک میشود که دیر شده باشد.
اهمیت جنگلها در کشور ما، بهویژه جنگلهای هیرکانی شمال، چند برابر است. این جنگلها از کهنترین زیستبومهای جهان به شمار میآیند و به دلیل تنوع بینظیر جانوری و گیاهی، همچون موزهای زنده از تاریخ طبیعی زمیناند. اما امروز، فشار انسانی بر این سرمایه طبیعی به حدی رسیده که بسیاری از مناطق جنگلی مرزی باریک میان پویایی و نابودی طی میکنند. توسعه بیرویه ویلاسازی، تخریب برای کشاورزی، قاچاق چوب و حوادثی مانند آتشسوزی، ضربههایی است که اگر مدیریت نشود، روند نابودی را غیرقابل بازگشت خواهد کرد.
واقعیت این است که حفاظت از جنگل تنها وظیفه یک دستگاه یا نهاد نیست. تجربه نشان داده که بدون مشارکت مردمی، بدون همراهی تشکلهای داوطلب، نیروهای حفاظتی، و بدون برخورد قاطع با سودجویان، امکان کنترل تخریب وجود ندارد. جنگلها سرمایهای خصوصی نیستند که تنها سرنوشت یک نفر را تغییر دهند؛ آنها متعلق به همه مردم و حتی نسلهایی هستند که هنوز به دنیا نیامدهاند. بنابراین کوچکترین بیتوجهی در این حوزه، پیامدهای گسترده و بلندمدتی به دنبال خواهد داشت.
تقویت یگانهای حفاظتی، ارتقای جریمهها، ایجاد طرحهای پیشگیرانه، افزایش آگاهی عمومی، استفاده از فناوریهای نوین، و مشارکت سازمانهای مردمنهاد از جمله اقداماتی است که میتواند سرعت تخریب را کم و روند حفاظت را تقویت کند. هر درختی که امروز نجات دهیم، بخشی از آینده را نجات دادهایم.
حفاظت از جنگلها، یک ضرورت حیاتی برای بقاست. اگر جنگلها را از دست بدهیم، تنها مناظر زیبای شمال یا هوای پاک کوهستان نیست که از میان میرود؛ این چرخه حیات و امنیت زیستی ماست که دچار بحران خواهد شد. اکنون زمان آن است که جنگلها و طبیعت اطرافمان را جدیتر و عمیقتر پاس بداریم.
