محمد جویباری، مدیرمسئول تیرنگ
روز سوم دسامبر، برابر با دوازدهم آذرماه، روز جهانی معلولان است، این روز یادآور مسئولیتی انسانی، اجتماعی و اخلاقی بوده و فرصتی است تا جوامع بار دیگر به خود نگاه کنند و میزان پایبندیشان به عدالت، برابری و کرامت انسانی را بیازمایند. در جهانی که توسعه، فناوری و پیشرفت در صدر اخبار قرار دارد، هنوز میلیونها نفر از افراد دارای معلولیت با موانعی روبهرو هستند که ناشی از کاستیهای جامعه است؛ جامعهای که گاه در طراحی شهری، فرصتهای شغلی، دسترسی به آموزش و حتی نگاه فرهنگی خود، آنان را نادیده میگیرد.
افراد دارای معلولیت دارای تواناییهای بالفعل و بالقوهای هستند که میتواند موتور محرک پیشرفت اجتماعی باشد. آنچه آنان را از مشارکت فعال بازمیدارد، نه ناتوانی، بلکه نبود بسترهای مناسب و نگاه مسئولانه است. این روز جهانی یادآور میشود که توسعه واقعی یعنی فراهم کردن شرایطی که هر انسان، فارغ از محدودیتهایش، بتواند نقشآفرینی کند.
توجه به افراد دارای معلولیت یک ضرورت توسعهای و اخلاقی است. ایجاد شهرهای دسترسپذیر، ارائه خدمات توانبخشی، حمایتهای بیمهای و اشتغالزایی مناسب، از جمله اقداماتی است که حق معلولان است. از سوی دیگر، فرهنگ عمومی نیز نیازمند بازنگری است؛ نگاهی که معلولیت را نقص یا ناتوانی مطلق میپندارد، در حقیقت بزرگترین مانع در مسیر زندگی این افراد است. شناخت تواناییها، احترام به استقلال فردی و میدان دادن به حضور اجتماعی آنان، میتواند جامعهای توانمندتر و انسانیتر بسازد.
روز جهانی معلولان از ما میخواهد با ساختن محیطی عادلانه و با ایمان به برابری، تلاش جمعی و ایجاد فرصتهای واقعی به جای ترحم، به توانمندسازی بیندیشیم؛ به جای محدود کردن، به فراهم کردن بسترهای رشد؛ و به جای حذف، به مشارکت بپردازیم.
این روز، آزمونی برای همگان است؛ آزمونی برای آنکه نشان دهیم جامعه زمانی “پیشرفته” است که هیچکس را در حاشیه رها نکند.
