تیرنگ:
جشنوارههای فرهنگی، هنری و اجتماعی در استانهای شمالی ایران، به ویژه گیلان و مازندران، سالهاست که به یکی از محورهای مهم گردشگری تبدیل شدهاند. این رویدادها نه تنها فرصتی برای معرفی ظرفیتهای محلی و میراث فرهنگی مناطق هستند، بلکه نقش مهمی در جذب گردشگر داخلی و خارجی و رونق اقتصادی دارند. با گسترش جشنوارههای محلی، صنایع دستی، موسیقی محلی، غذاهای سنتی و آیینهای فرهنگی هر منطقه بیش از پیش دیده میشوند و تجربهای منحصربهفرد برای بازدیدکنندگان فراهم میآورند.
کارشناسان گردشگری معتقدند جشنوارهها علاوه بر جذب گردشگر، به تقویت اقتصاد محلی و ایجاد اشتغال نیز کمک میکنند. زمانی که یک جشنواره برگزار میشود، نیاز به خدمات اقامتی، رستورانها، حمل و نقل و صنایع دستی محلی افزایش مییابد و این موضوع باعث گردش مالی گستردهای در منطقه میشود. به گفته برخی از مدیران محلی، برگزاری جشنوارههای موسیقی محلی، غذاهای سنتی و جشنوارههای هنری میتواند هزاران نفر بازدیدکننده را به استان جذب کند.
یکی از نمونههای موفق، جشنوارههای موسیقی بومی، جشنواره هلی ترشی، شیر آشپزون، جشنواره گلاب و… است که هر ساله برگزار میشود. مدیر یکی از موسسات گردشگری استان با اشاره به تاثیر این جشنواره گفت: «هر ساله شاهد افزایش تعداد گردشگران و رزرو هتلها در زمان برگزاری این رویداد هستیم. این جشنواره فرصت خوبی برای معرفی هنر و فرهنگ منطقه به علاقهمندان از سراسر کشور است.»
همچنین جشنوارههای غذا و صنایع دستی، مانند جشنوارههای مرکبات در مازندران یا جشنواره چای در گیلان، توانستهاند علاوه بر معرفی محصولات محلی، باعث ایجاد فرصتهای اقتصادی برای کشاورزان و تولیدکنندگان شوند. این نوع جشنوارهها به بازدیدکنندگان امکان تجربه مستقیم محصولات و صنایع محلی را میدهند و ارتباط مستقیم بین تولیدکننده و مصرفکننده را فراهم میکنند.
کارشناسان گردشگری اجتماعی نیز معتقدند جشنوارهها میتوانند ارتباط فرهنگی و اجتماعی مردم محلی و گردشگران را تقویت کنند. شرکت در آیینها و مراسم سنتی، تجربهای فراتر از تماشای آثار هنری و فرهنگی است؛ این تعامل باعث آشنایی گردشگران با سبک زندگی، ارزشها و هویت فرهنگی مناطق شمالی میشود. چنین تجربهای، جذابیت منطقه را برای بازدیدکنندگان افزایش میدهد و احتمال بازگشت گردشگران را به آینده بالا میبرد.
علاوه بر این، جشنوارهها فرصتی برای رونق کسبوکارهای کوچک و متوسط نیز فراهم میآورند. فروش صنایع دستی، سوغات محلی، غذاهای سنتی و خدمات جانبی، باعث گردش مالی و اشتغالزایی میشود. بسیاری از کارشناسان معتقدند که اگر برنامهریزی و تبلیغات مناسب برای جشنوارهها صورت گیرد، میتوان اثر اقتصادی این رویدادها را چند برابر کرد و استانهای شمالی را به مقصدی همیشگی برای گردشگران تبدیل کرد.
نکته مهم دیگر، نقش رسانهها و فضای دیجیتال در معرفی جشنوارهها است. انتشار گزارشها، ویدئوها و تصاویر جذاب از جشنوارهها در شبکههای اجتماعی و رسانههای ملی، باعث افزایش آگاهی گردشگران و جذب تعداد بیشتری از بازدیدکنندگان میشود. این موضوع اهمیت برنامهریزی رسانهای و بازاریابی حرفهای را دوچندان میکند.
عین اله آزموده مدیر انجمن فرهنگی سادوای روستای بالاده درباره چگونگی برگزاری جشنواره هلی ترشی گفت: نیاکان ما از دیرباز هلی ترشی را به عنوان چاشنی ترش غذاهای گوشتی استفاده میکردند اما کم کم فرآوری این محصول به فراموشی سپرده شد چراکه فرآوری چند کیلو هلی ترشی مستلزم زحمتی دو سه روزه است اکنون ما با رویکردی دوباره به غذاهای سالم نیاکان خود، برگزاری جشنواره هلی ترشی را برنامه ریزی کردیم که خوشبختانه با اقبال خوب مردم بالاده و روستاهای همجوار روبرو شد.
✓رویداد هلیترشی ثبت کشوری شد
وی با اعلام اینکه رویداد جشنواره هلیترشی در تقویم گردشگری ایران ثبت شد، اظهار کرد: لوح ثبت کشوری رویداد جشنواره هلیترشی بالاده با امضای محسنی بندپی توسط سیدعلی فاطمینیا مدیر بازاریابی و تبلیغات گردشگری اداره کل میراث و گردشگری مازندران تحویل شد.
مدیر انجمن فرهنگی سادوای روستای بالاده درباره حفظ محیط زیست و بهرهبرداری توسعه محور از جنگل گفت: برای ما جنگل نشینان حفظ محیط زیست منطقه به ویژه جنگل و خاک و آب از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و همواره تلاش کردیم ضرورت حفظ محیط زیست را برای مردم بازگو کنیم که اگر طبیعت را حفظ کنیم از نعمتهای آن نیز میتوانیم بهرهمند شویم.
آزموده یادآور شد: آلوچه (هلی) و ازگیل (کاندس) و وَلیک و گلابی وحشی (تِلکا) و دیگر میوهها و گیاهان خوراکی و دارویی از جمله مواهب طبیعت هستند که فقط با حفظ محیط زیست امکان بهرهبرداری متوازن از آن وجود دارد.
آزموده درباره تامین هزینههای جشنواره هلی ترشی گفت: مردم روستای بالاده همواره آستین همت را بالا زده و منبع تامین مالی جشنواره را بر عهده گرفتند و برای رشد و اعتلای فرهنگ شان پای کار آمدند.
مدیر انجمن فرهنگی سادوای بالاده، با قدردانی از دست اندکاران اجرایی جشنواره هلی ترشی، آنان را پیشاهنگان فرهنگ بالاده معرفی کرد و بیان کرد: در اجرای جشنواره در کنار یکدیگر هستیم و از اقشار تحصیلکرده و دانشگاهی و روحانیون و جوانان و به ویژه بانوان و زنان خانهدار گرفته تا اعضای شورای اسلامی و بسیج و دهیاری و انجمن فرهنگی سادوا خود را صاحب این جشنواره میدانند و با جان و دل تلاش میکنند. وی ادامه داد: این مردم ثابت کردند که در کار گروهی به ویژه از نوع فرهنگی، با همدیگر یک دل و یک صدا هستند و برای حفظ فرهنگ شان و انتقال به نسل آینده ارزش قائل هستند.
دبیر چهارمین جشنواره هلی ترشی مازندران درباره همکاری و حمایت مسئولان شهرستان ساری و استان مازندران گفت: در طول سالهایی که در بالاده فعالیت فرهنگی انجام میدهیم، هیچ مسئول فرهنگی و اداری و نمایندگان ادوار مجلس هیچ حمایت مالی و معنوی نکردند.
به گفته آزموده، این جشنواره با تکیه بر مشارکت مردمی و بدون اتکا به حمایتهای مالی دولتی، توانسته زمینهساز توسعه اقتصادی و اجتماعی روستا باشد.
وی افزود: برگزاری چنین رویدادهایی میتواند به الگویی برای دیگر مناطق ایران تبدیل شود تا با استفاده از منابع طبیعی و فرهنگی بومی، به توسعه پایدار دست یابند.
✓سخن پایانی:
جشنوارههای فرهنگی، هنری و اجتماعی در استانهای شمالی ایران، بیش از آنکه تنها رویدادهای محلی باشند، به یک ابزار قدرتمند اقتصادی و فرهنگی تبدیل شدهاند. این رویدادها نه تنها موجب جذب گردشگران داخلی و خارجی میشوند، بلکه زمینهساز ایجاد اشتغال، رونق کسبوکارهای محلی و توسعه پایدار اقتصاد منطقه هستند.
با سرمایهگذاری هدفمند در زمینه تبلیغات، زیرساختها و امکانات رفاهی برای گردشگران، جشنوارهها میتوانند به نماد فرهنگی و اقتصادی استانهای شمالی تبدیل شوند و تجربهای به یادماندنی برای بازدیدکنندگان فراهم کنند. کارشناسان گردشگری بر این باورند که استمرار و توسعه جشنوارهها، ایجاد تعامل فرهنگی میان مردم محلی و گردشگران، و تقویت هویت فرهنگی مناطق شمالی، میتواند جاذبههای گردشگری را به سطح ملی و بینالمللی ارتقا دهد و تاثیر بلندمدتی بر اقتصاد و فرهنگ منطقه داشته باشد.
