تیرنگ _ پوریا دهقان :
بهار سراسر زیبایی است به خصوص وقتی که در شمال ایران زندگی کنید. کافیست تا از خیابانهایی که درختان نارنج و منازلی که درخت آلوچهها در آنها قرار دارد بگذرید. می بینید که جاذبه دلنشین و جادوی چشم نواز دیگری برای اهالی شمال نمایان شده است.
در روزهای آغازین بهار شمیم روح نواز بهارنارنج فضای خیابانهای شهرهای شمال ایران را عطرآگین میکند. به ویژه اگر ساکن روستا باشید.
استان مازندران به اندازه دریای کاسپین از مشکلات و محرومیتها رنج میبرد و از مهجوریت در حوزههای گردشگری، صنعت، کشاورزی، شیلات، باغداری و… برخوردار است با این وجود به یک برنامه راهبردی و چندساله برای پیشرفت و توسعه نیاز دارد. البته ظرفیتها نیز در استان موجود است، اما تمام این مشکلات و ظرفیتها از دید برخی مسئولان نادیده انگاشته شده، به جای دلسوزی برای استان خود، به فکر موارد بی اهمیتی هستند. یکی از این ظرفیتها بهار نارنج است.
در همین باره فراموش نکردهایم که چند سالی بود که نماد بهارنارنج دستاویزی برای جدال لفظی بین مردم، مسئولان و حتی نخبگان دو شهر بزرگ مازندران؛ شهرهایی که در نام و نشان، بزرگتر از بهارنارنجاند، اما خود را به اندازه شکوفههای بهارنارنج کوچک کردهاند، بود!
بهار نارنج دارای خواص و فرآوردههای مختلفی است که در ادامه به برخی از خواص بهار نارنج اشاره میکنیم.
1) عرق بهار نارنج: عرق بهار نارنج دارای طبیعت گرم، مقوی جسم و روح، اشتهاآور و برای رفع ضعف اعصاب مفید و نشاط آور است و در تسکین ناراحتیهای سینه و تپش قلب مؤثر است.
عرق بهار نارنج برای رفع افسردگی مفید است. همچنین برای معطر کردن شربتها از عرق بهارنارنج استفاده میشود، اعصاب را تقویت و بی خوابی را درمان میکند.
افرادی که مشکل اختلال خواب دارند، میتوانند پیش از خواب، مقداری عرق بهار نارنج با چای مصرف کنند، البته زیاده روى در خوردن و بوییدن آن بىخوابى ایجاد مىنماید. برای دفع سنگ كلیه و مثانه بایستی عرق بهار نارنج را با ساقه كرفس مخلوط كرده و میل کرد.
با توجه به نتایج به دست آمده از یک مطالعه، از عرق بهار نارنج می توان به عنوان یک پیش داروی موثر جهت کاهش اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی استفاده کرد.
باید توجه داشت که زیادهروی در خوردن بهارنارنج به ویژه در حالت ناشتا كبد را ضعیف میكند و موجب ضعف معده میشود. زیاد بوییدن بهارنارنج نیزبیخوابی میآورد و چنانچه عرق آن بیش از یك سال در شیشه بماند خاصیت خود را از دست داده و زود فاسد شده و كپك میزند. لذا این عرق در شیشههای مات محفوظتر میماند.
2) مربای بهار نارنج: از این شکوفهها مربای لذیذی تهیه میشود که خواص مفید شکوفه را دارد و مقوی معده و ضد تشنج است.
3) دم کرده بهار نارنج: اگر یک قاشق مرباخوری از گل شکوفه خشک نارنج را به یک فنجان آب جوش اضافه کنید و در فنجان را ببندید بعد از ۱۰ دقیقه نوشیدنی بسیار خوشبو و نشاط آوری آماده میشود که برای رفع سكسكه نیز به كار میرود.
4) بستنی و فالوده بهار نارنج: همانند دیگر بستنیهای میوهای از عرق و اسانس بهار نارنج تهیه میشود. امروزه استفاده از بهارنارنج در بستنیها به ویژه در شهرستان بابل انجام میشود و استقبال خوبی از آن شده است هم چنان که سالها در شیراز و کاشان سابقه دارد.
در این باره محمود شبستری به خبرنگار تیرنگ میگوید که در تمامی خیابانها و فضاهای که برای درختکاری مناسب است، درخت نارنج کاشته شود چرا که استفاده از شکوفه و میوههای آن و زیبایی و طراواتی که با شکفته شدن و میوه دادن به حاشیه خیابانها و جادهها میدهد، بسیار حائز اهمیت است
این کارشناس مسائل شهری، فضای سبز و پارکها در این خصوص گفت: شهرداران نسبت به کاشت درختان نارنج در سطح شهرها اهتمام ویژهای داشته باشند.
وی ادامه داد: کاشت درختان نارنج تاریخچه طولانی دارند و در حاشیه باغها، بلوارها، پارکها، اماکن تفریحی و توریستی کاشته میشوند.
این کارشناس همچنین درباره نحوه تکثیر این گیاه یاد آورشد: نارنج بیشتر از طریق بذر تکثیر میشود و این درخت به دلیل مقاومتی که در برابر سرما و به ویژه بیماری ” گموز ” یا پوسیدگی طوقه و ریشه دارد، در استانهای شمالی به عنوان درخت پایه برای پیوند مرکباتی مانند لیمو، تامسون، نارنگی و پرتقال استفاده میشود.
شبستری گفت: مربا و عرق بهار نارنج یکی از بهترین سوغاتیهای استانهای شمالی است که هر ساله دارای تقاضای فراوان در میان مردم به ویژه در استانهای گیلان؛ گلستان، مازندران است.
*مربای بهارنارنج مقوی معده و ضد تشنج است
در این باره یک متخصص تغذیه در گفت و گو با مهر گفته بود: پوست نارنج ضد یبوست است و برای معدههای که زیاد ترش می کنند، بهترین داروی مؤثر است و مربای آن باعث هضم غذا می شود.
فرهاد بیگی افزود: مربای بهارنارنج مقوی معده و ضد تشنج است و سکسکه را درمان می کند، ضد انگل است و گاز معده را از بین میبرد.
وی همچنین اظهار داشت: اگر آب نارنج گرفته و معادل یک سوم حجم آن گلاب افزوده و هر روز صورت با آن شسته شود، روزنههای صورت که مسدود شدهاند، باز و پوست چهره روشن میشود.
این متخصص تغذیه افزود: عرق بهار نارنج اشتها آور است و خوردن عرق بهار نارنج همراه با آب کرفس برای دفع سنگ کلیه مفید است.
وی با بیان اینکه عرق بهار نارنج برای معطر کردن شربتها استفاده میشود و اعصاب را تقویت و بیخوابی را درمان میکند، یاد آور شد: آب نارنج دارای ویتامین های B وC است که خواص آبلیمو را دارد، دم کرده پوست بهار نارنج تب را درمان میکند و درد نیمه سر یا میگرن را معالجه می کند.
