تیرنگ، محمد جواد نوری – کارشناس ارشد مدیریت فناوری اطلاعات و مدرس سواد رسانه
با دهمین جلسه از سلسله جلسات آموزش سواد رسانه در خدمت شما هستم. انشاءالله در این جلسه به موضوع تکنیکهای اقناعی خواهم پرداخت.
به روشی هایی که مخاطب را تشویق به تغییر رفتار، نگرش، باور، ارزش یا دیدگاه می کند اقناع یا متقاعد سازی می گویند. هدف رسانه نیز اقناع مخاطب است. این کار ممکن است با درگیرکردن عقل (منطق) یا احساس مخاطب یا هر دو آنها باشد.
آشنایی با تکنیکهای اقناعی به ما این امکان را میدهد که روشهای رسانه را در اقناع سازی مخاطبان بشناسیم و متوجه شویم که رسانهها از چه راهکارهایی برای قانع کردن مخاطب استفاده میکنند. این آگاهی به ما کمک میکند تا در معرض پیامهای رسانهای، به سادگی تحت تأثیر قرار نگیریم.
برای داشتن تفکر نقاد و همچنین کسب مهارت تحلیل محتواهای رسانهای، آشنایی با فنون اقناعی به کار رفته در پیامها ضروری است. در این جلسه، به برخی از انواع تکنیکهای اقناعی در قالب 4 دسته میپردازیم:
1. تکنیکهای جلب توجه
این دسته از تکنیکها با هدف جذب اولیه توجه مخاطب به کار میروند و میتوانند محتوای پیام را در برابر انبوه اطلاعات رسانهای متمایز کنند. همانند:

• تکنیک طنز:
o کاربرد: استفاده از شوخی و نمایشی خندهدار برای تهییج احساس مثبت و جلب توجه.
مثال: پیام اصلی این کاریکاتور این است که وامهای مسکن به جای اینکه به مردم کمک کنند تا خانهدار شوند، میتوانند به عنوان یک طعمه عمل کنند. طعمه ای که بانک مسکن برای خانه ندارها! پهن کرده است و با عث می شود مشکلات بیشتری برای آنها ایجاد شود.
این تصویر به شکلی طنزآمیز و انتقادی به این مسئله پرداخته است و مخاطب را به فکر کردن در مورد عواقب دریافت وامهای مسکن و سیاستهای مرتبط با آن ترغیب میکند.

• تکنیک استفاده از زیبایی:
o کاربرد: استفاده از عناصر بصری زیبا و جذاب برای جلب نظر بیننده.
مثال: در این تصویر، پیام اصلی که منتقل میشود، حجاب است. جملهای که نوشته شده، تبلیغی برای حجاب است: “خداوند حجاب را از جنس محبت آفرید.” در اینجا از تکنیک استفاده از زیبایی بهره گرفته شده است. تصویر یک کودک زیبا با حجاب نشان داده شده تا مخاطب را اقناع کند و با استفاده از زیبایی، تأثیرگذار باشد.
علاوه بر این، در برنامههای خبری معمولاً از مجریهای زیبا استفاده میشود. حضور بسیاری از خانمها در برنامههای تلویزیونی، سینما و سریالها به دلیل زیبایی آنهاست تا بتوانند مخاطب را جذب کنند. این موضوع تنها به جنس زن محدود نمیشود؛ در مورد مردان نیز صدق میکند. حتی در تولید ویدیوها، استفاده از موسیقی زیبا و جلوههای بصری جذاب، اقناعکننده است. زاویه دوربین و تنظیمات آن نیز اگر به زیبایی خروجی کار کمک کند، میتواند اقناعکننده باشد.

• تکنیک استفاده از رنگهای زنده:
o کاربرد: استفاده از رنگهای زنده و پرانرژی برای جلب توجه و ایجاد احساسات مثبت.
مثال: این تصویر تبلیغاتی از کوکا کولا با استفاده از رنگهای زنده و پرانرژی طراحی شده است که تأثیر زیادی در جلب توجه مخاطب دارد. در این تصویر، رنگ قرمز پسزمینه کاملاً برجسته است و به سرعت توجه بیننده را جلب میکند. قرمز رنگی است که معمولاً با انرژی، هیجان و احساسات مثبت مرتبط است.
البته حرکت قطرات آب در اطراف بطری و ترکیب آن با پسزمینه قرمز، باعث ایجاد یک حس تازگی و طراوت میشود که بیشتر به تجربه لذتبخش نوشیدن یک نوشیدنی خنک اشاره دارد. (تکنیک تداعی) همچنین، نمای بطری که به وضوح دیده میشود، به برند و شفافیت محصول کمک میکند، که میتواند حس اعتماد و تمایل به خرید را در بینندگان تقویت کند.
در مجموع، این تصویر از رنگهای زنده و طراحی پویا برای ایجاد یک ارتباط احساسی قوی با مخاطب استفاده میکند که تأثیر مثبتی در ذهن بیننده باقی میگذارد.
• تکنیک استفاده از صداهای جذاب:
o کاربرد: استفاده از موسیقی یا صداهای جذاب برای جلب توجه و ایجاد ارتباط احساسی.
o مثال: تبلیغاتی که از موسیقیهای پرانرژی و جذاب استفاده میکنند تا توجه مخاطب را به خود جلب کنند.
• تکنیک استفاده از داستانگویی:
o کاربرد: استفاده از داستانهای کوتاه و جذاب برای جلب توجه و ایجاد ارتباط احساسی.
o مثال: تبلیغاتی که داستان موفقیت یک فرد را روایت میکنند و مخاطب را به خود جذب میکنند.





















































































