تیرنگ:
در ماه های اخیر خبرهای ناگواری از قطع درختان جنگل های هیرکانی به گوش می رسد که دل هر دوستدار طبیعت و شهروند فهیم را به درد می آورد و هنوز زخم وارده بر جنگل های هیرکانی در پی قطع درختان التیام نیافت.
این زخم ها که از سوی سوداگران چوب و اراضی در جنگلهای هیرکانی ایجاد می شود در ماه های اخیر در یک اقدامی فراگیر به بسیاری از شهرهای مازندران سرایت کرد.
حسین بشیری، پژوهشگر و فعال اجتماعی در گفتوگو با تیرنگ با بیان اینکه حفاظت از عرصه های جنگلی و مرتعی و توسعه و گسترش درختان از جمله وظیفه های منابع طبیعی است، گفت: کمبود نیرو، اعتبار و امکانات زیرساختی از جمله چالش های پیش روی در این حوزه است، بر اساس استانداردهای اعلام شده برای هر یک هزار هکتار عرصه جنگلی یک محیط بان نیاز است .
یک کارشناس جنگلکاری در مازندران با بیان اینکه نفسهای جنگلهای استان به شماره افتاده و اقدامات کوچک و پیش پا افتاده برای نجات آن کار به جایی نمیبرد، گفت: برای نجات جنگل نیازمند عزم جدی مردمی هستیم.
کارشناس جنگل کاری اداره منابع طبیعی و آبخیزداری بابل در خصوص وضعیت جنگلهای هیرکانی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه ایران در کمربند خشک قرار گرفته است، اظهار کرد: میانگین سالانه بارندگی در جهان ۷۰۰ میلی متر است، ولی میزان بارندگی در ایران ۲۲۸ میلی متر برآورد شد.
علیرضا محمدی راد، خاطرنشان کرد: میزان آب زیرزمینی در کشور، ۵۰۰ میلیارد مترمکعب است که از این میزان، ۲۰۰ میلیارد مترمکعب آب شور است.
وی با اشاره به سطح چهار میلیارد هکتاری جنگل دنیا که معادل ۲۹ درصد خشکیهای جهان است، یادآور شد: این میزان در ایران باعنایت سطح جنگل موجود تنها معادل هشت درصد خاک ایران است.
وی با بیان اینکه در ایران ۳۲ میلیون هکتار اراضی کویری داریم، تصریح کرد: ۲۹ درصد مساحت ایران خشک است، سرانه بیابان در دنیا دو دهم هکتار است اما در ایران دو برابر این میزان بیابان داریم.
وی با اشاره به اینکه از ۱۳ اقلیم دنیا ۱۱ اقلیم در ایران قرار دارد، گفت: سرانه فضای سبز در جهان ۲۵ متر و در ایران هفت تا ۱۰ متر است.
✓ ۸۵ درصد ذخایر اب زیرزمینی کشور طی هشت سال اخیر مصرف شد
این کارشناس جنگلداری آذر ماه سال گذشته با بیان اینکه سرانه فضای سبز اصفهان و یزد دو برابر مازندران است، افزود: از ۱۲۰ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی کشور ۸۵ درصد طی هشت سال اخیر برداشت شده است این در حالی است که اگر کشوری ۴۰ درصد ذخایر زیرزمینی را مصرف کند دچار بحران میشود.
محمدی راد با بیان اینکه طبق اظهارات رئیس سازمان زمین شناسی، از ۶۰۰ دشت ایران ۴۰۰ دشت دچار ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر فرو نشست شده است، یادآور شد: اگر زمین سالی چهار میلی متر فرونشست داشته باشد یعنی دچار بحران است در حالیکه در ایران سالی ۳۵ سانتی متر فرونشست زمین داریم.
وی ادامه داد: از دو میلیون هکتار جنگل هیرکانی کشور، ۵۳ درصد در مازندران، ۲۶ درصد در گیلان و ۲۱ درصد در گلستان قرار دارد.
محمدی راد، یادآور شد: در این جنگلها ۲۹۶ گونه پرنده، ۹۸ گونه پستاندار که برخی منقرض شده هستند، ۱۵۰ گونه بوته و درخت شامل سرخدار، بلوط، راش، ممرز، بارانک، زغال اخته، ازگیل، انار، زالزالک، زربین و سایر گونهها وجود دارند.
✓ تحویل ۱۱۰ هزار اصله نهال زود بازده صنوبر در طرح زراعت چوب
وی بیان کرد: در سال ۱۴۰۲ در راستای اجرای طرح زراعت چوب به منظور اشتغالزایی و کسب درآمد جوامع محلی و تامین چوب مورد نیاز کشور ۱۰۹ هکتار از اراضی اشخاص با ارائه خدمات کارشناسی و تحویل رایگان ۱۱۰ هزار اصله نهال زود بازده صنوبر، درختکاری شد.
محمدی راد افزود: در حوزه استحفاظی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بابل، در شهرستان بابل ۳۱ هزار هکتار مرتع و ۴۸ هزار هکتار جنگل، در شهرستان فریدونکنار ۷۰ هکتار جنگل و در شهرستان بابلسر ۱۰۰ هکتار جنگل دست کاشت داریم.
✓ آمار قاچاقچیان چوب در مازندران نگرانکننده است
مدیرکل منابع طبیعی مازندران – نوشهر با اشاره به اهمیت کار یگان حفاظت در صیانت از منابع طبیعی، آمار قاچاقچیان چوب در استان را نگرانکننده دانست و گفت: یگان حفاظت زمانی موفق خواهد بود که مردم همراه با منابع طبیعی باشند؛ فرهنگ منابع طبیعی باید به فرهنگ عمومی تبدیل شود.
مهرداد خزایی پول، دوشنبه ۲۰ اسفند در نشست خبری با اصحاب رسانه غرب مازندران که به مناسبت هفته منابع طبیعی برگزار شد، با اشاره به اینکه ۱۹۷ هزار هکتار از اراضی منابع طبیعی غرب مازندران مرتعی است، اظهار کرد: مراتع ما نیازمند مدیریت پایدار است و به همین دلیل با طرح خروج دامداران از مراتع وضعیت کنونی مراتع غرب مازندران مطلوبتر شده است.
این مسئول با تأکید بر اینکه باید برای قاچاقچیان چوب اشد مجازات در نظر گرفته شود، گفت: باید این افراد به بیابان تبعید شوند تا قدر درخت را بدانند.
وی با بیان اینکه از سال ۹۲ تاکنون هزار و ۱۷۰ هکتار از اراضی ملی آزادسازی شده است، یادآور شد: در همین مدت دو هزار و ۵۰۰ نفر از قاچاقچیان بازداشت شدند همچنین هزار و ۸۰۰ خودروی حامل چوب قاچاق توقیف شد که آمار نگرانکنندهای است.
خزایی پول با بیان اینکه از سال ۱۴۰۰ تاکنون ۴۶۵ هکتار از اراضی آزادسازی شده است، اضافه کرد: امسال اطفای حریق ۴.۸۳ هکتار از اراضی صورت گرفت که این آمار نشاندهنده کاهش ۹۸ درصدی حریق در حوزه ادارهکل غرب مازندران است.
وی با اشاره به تعطیلی بهرهبرداری از جنگل در سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳، گفت: در کنار تعطیلی بهرهبرداری از جنگل باید مدیریت در طرحهای جنگلداری بدرستی صورت گیرد تا شاهد کاهش قاچاق چوب باشیم. قوانین موجود در حفظ منابع طبیعی و مبارزه با قاچاقچیان کمککننده نیست و در این راستا طرح پیشگیری از قاچاق چوب در استان آغاز شد و همه دستگاهها موظفند همکاری کنند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-نوشهر نبود زادآوری در جنگل و قطع درختان را دو معضل اصلی در حوزه منابع طبیعی غرب استان دانست و افزود: در مدیریت پایدار باید این مسائل حل شود.
وی با اشاره به کمبود اعتبار در بخش تولید نهال در راستای طرح کاشت یک میلیارد درخت تصریح کرد: در شش نهالستان حوزه منابع طبیعی غرب مازندران طی دو سال بیش از شش میلیون اصله نهال تولید شد
جنگل های هیرکانی که در جنوب دریای خزر قرار گرفته اند بین کشورهای ایران و آذربایجان مشترک هستند. جنگل های هیرکانی از سال های بسیار دور به جا مانده اند و حتی برخی عمر آنها را با دایناسورها (دوره سوم زمین شناسی) برابر می دانند.
البته این جنگل ها را به دلیل قرار گیری در مجاورت دریای خزر، به نام کاسپینی – هیرکانی (Caspian Hyrcanian mixed forests) نیز می شناسند.
ارتفاع رویش درختان هیرکانی از سطح دریا آغاز می شود و تا ۲ هزار و ۸۰۰ متری ادامه می یابد. این پوشش گیاهی زمانی ۵۵ هزار کیلومتر مربع مساحت داشت که تاکنون ۵۱ درصد آن منقرض شده و تنها از ۱۰ درصد آن حفاظت صورت می گیرد.
همچنین در حال حاضر جنگلهای هیرکانی از غنی ترین اکوسیستم های جهان محسوب می شوند به طوری که بیش از ۲۹۶ گونه پرنده و در حدود ۶۰۰ گونه پستاندار، ۶۷ گونه ماهی، ۲۹ گونه خزنده و ۱۵۰ گونه درختی و بوته ای بومی (اندمیک) مانند درختان انجیلی و شمشاد در این جنگل ها زندگی می کنند.




















































































