تیرنگ:
در روزگار پرشتاب امروز، که دغدغههای روزمره مجال اندیشیدن به دیگران را از ما میگیرد، هنوز صداهایی آرام و انسانی از دل جامعه به گوش میرسد؛ صداهایی که میگویند: «ای که دستت میرسد، کاری بکن.» یکی از سادهترین و در عین حال حیاتیترین کارها، اهدای خون است؛ بخششی که شاید تنها چند دقیقه از ما وقت بگیرد، اما میتواند جان انسانی را برای سالها به زندگی بازگرداند.
✓مازندران، استانی زنده اما نیازمند
استان مازندران، با جمعیتی نزدیک به سه میلیون نفر و حضور میلیونها مسافر در طول سال، به دلیل تراکم جمعیتی، تصادفات جادهای و شمار بالای بیماران خاص، یکی از استانهایی است که همیشه به خون و فرآوردههای خونی نیاز دارد.
به گفتهی مدیرکل انتقال خون استان، نیاز به خون در استان افزایش یافته اما مراجعه مردم کاهش یافته است.
عبدالله محمدی فیروزجایی مدیرکل انتقال خون مازندران با نگرانی از کاهش مراجعه مردم به پایگاههای انتقال خون استان، خواستار مشارکت بیشتر شهروندان در امر حیاتی اهدای خون شد.
وی اظهار کرد: با وجود افزایش نیاز به خون و فرآوردههای خونی در استان، متأسفانه شاهد کاهش چشمگیر مراجعه اهداکنندگان به پایگاههای انتقال خون هستیم.
مدیرکل انتقال خون مازندران با اشاره به نقش حیاتی خون در درمان بیماران، افزود: استان مازندران بهدلیل تعداد بالای بیماران تالاسمی، انجام عملهای جراحی و سایر موارد درمانی، نیاز مستمر و بالایی به خون دارد که این نیاز نهتنها کاهش نیافته بلکه در ماههای اخیر افزایش نیز داشته است.
محمدی فیروزجایی با بیان اینکه در شهریورماه سال گذشته شاهد افزایش ۱۰ درصدی خونگیری بودیم، تصریح کرد: امسال برخلاف سال گذشته، میزان مراجعه اهداکنندگان کاهش یافته که این موضوع میتواند روند درمان بیماران را با چالش جدی مواجه کند.
وی با اعلام اینکه نیاز روزانه استان به خون و فرآوردههای خونی حدود ۶۰۰ واحد است، گفت: درحال حاضر تنها ۵۰۰ واحد خون در روز تأمین میشود که این فاصله نگرانکننده است و ضرورت دارد مردم با حضور در پایگاههای انتقال خون، در این امر انساندوستانه مشارکت فعالتری داشته باشند.
مدیرکل انتقال خون مازندران با تأکید بر اهمیت فرهنگسازی در زمینه اهدای خون، خاطرنشان کرد: انتقال خون، نجات جان انسانها است و هر واحد خون میتواند زندگی یک بیمار را نجات دهد؛ از مردم شریف استان دعوت میکنیم با حضور در پایگاههای انتقال خون، در این مسیر حیاتی همراه باشند.
✓زندگی بیماران تالاسمی؛ وابسته به مهربانی
در مازندران تعداد بالایی افراد مبتلا تالاسمی زندگی میکنند. زندگی آنها وابسته به تزریق خون سالم است. کمبود خون در انبارها یعنی خطر جدی برای این بیماران.
مادر یکی از بیماران تالاسمی، میگوید:
«وقتی به مرکز درمانی میرویم و میشنویم که خون کم است، دلمان میلرزد. پسرم بدون خون نمیتواند زنده بماند. ما هر بار دعا میکنیم کسانی باشند که یادشان بیاید خون اهدا کنند.»
✓اهدای خون؛ فرهنگی که باید تکرار شود
در مازندران، مردم در مناسبتهای خاص مانند محرم یا ایام مذهبی، استقبال چشمگیری از اهدای خون دارند. اما با پایان این مناسبتها، آمار اهدا به سرعت کاهش مییابد. کارشناسان تأکید میکنند که تداوم و پایداری در اهدای خون مهمتر از موجهای مقطعی است. اگر فقط چند درصد از مردم استان سالی دو تا سه بار اهدا کنند، دیگر هیچ بیماری بدون خون نخواهد ماند.
✓ترسها و باورهای نادرست
بسیاری از مردم هنوز با تصورات اشتباهی از اهدای خون زندگی میکنند؛ مثل اینکه اهدا باعث ضعف دائمی میشود یا خطر انتقال بیماری دارد. در حالیکه فرایند اهدای خون در مراکز رسمی کاملاً بهداشتی و ایمن است، و بدن در چند روز مقدار از دست رفته را جبران میکند. پزشکان حتی میگویند اهدای منظم خون، در کاهش غلظت خون و بهبود سلامت قلب مؤثر است.
✓سهم بانوان در اهدای زندگی
اگرچه زنان نقش پررنگی در امور اجتماعی دارند، اما در مازندران سهم بانوان در اهدای خون کمتر است. مسئولان انتقال خون میگویند اگر حتی بخشی از بانوان فعال جامعه وارد چرخه اهدای خون شوند، مشکل کمبود خون در استان به کلی رفع میشود. در سالهای اخیر، کارزارهایی با عنوان «بانوی زندگیبخش» یا «قطرههای امید» برای تشویق بانوان به اهدا برگزار شده است.
✓از جان دادن تا جان بخشیدن
هر واحد خون میتواند جان چند بیمار را نجات دهد، زیرا از هر واحد خون، سه فرآوردهی اصلی (گلبول قرمز، پلاکت و پلاسما) به دست میآید. این یعنی یک انسان میتواند سه زندگی را نجات دهد.
رضا، مردی ۴۲ ساله از آمل، یکی از اهداکنندگان مستمر است. او میگوید:
«اولین بار بعد از تصادف دوستم خون اهدا کردم. وقتی فهمیدم همان خون جانش را نجات داده، تصمیم گرفتم هر سه ماه بروم. حس خوبی دارد وقتی میدانی چند دقیقه وقتت میتواند کسی را به زندگی برگرداند.»
✓مراکز اهدای خون مازندران
اکنون در شهرهای مختلف استان مراکز اهدای خون فعالاند. همچنین واحدهای سیار در دانشگاهها، ادارات و مناطق روستایی مستقر میشوند تا دسترسی مردم آسانتر شود.
سازمان انتقال خون استان با ایجاد سامانههای اطلاعرسانی هوشمند، تلاش دارد مردم را از وضعیت ذخایر خونی باخبر کند تا در مواقع بحرانی سریعتر اقدام کنند.
✓فرهنگ مهربانی را زنده نگه داریم
اهدای خون، تنها عمل پزشکی نیست؛ نوعی مشارکت اجتماعی و نماد اعتماد و همدلی است. در جهانی که فردگرایی هر روز پررنگتر میشود، همین رفتارهای انسانی است که به جامعه معنا میدهد.
به قول یکی از داوطلبان قدیمی در مرکز انتقال خون «آدم وقتی خون میدهد، انگار خودش را سبکتر و انسانتر میکند. میفهمی که هنوز میشود به خاطر دیگری کاری کرد.»
✓سخن پایانی
اگر امروز توان، سلامتی و فرصت داری، به یاد بیاور که شاید کسی در همین لحظه در اتاقی از بیمارستان، چشم به راه همان چند قطره از خون توست.
ای که دستت میرسد کاری بکن
پیش از آن کز تو نیاید هیچ کار
