تیرنگ:
ناباروری سالهاست که از یک مسئله صرفاً پزشکی عبور کرده و به یکی از دغدغههای جدی اجتماعی و جمعیتی کشور تبدیل شده است؛ مسئلهای که هم بر آینده خانوادهها اثر میگذارد و هم در معادلات کلان جمعیتی نقش تعیینکننده دارد. در استانی مانند مازندران که ساختار جمعیتی آن بهتدریج به سمت سالمندی پیش میرود، توجه به درمان ناباروری ضرورتی انکارناپذیر به شمار میآید. در چنین شرایطی، سیاستهای حمایتی دولت در حوزه سلامت و بیمه میتواند نقشی حیاتی در کاهش فشار روانی و اقتصادی بر زوجهای نابارور ایفا کند.
بر اساس برآوردها، بین ۱۲ تا ۱۴ هزار زوج نابارور در مازندران زندگی میکنند؛ زوجهایی که بسیاری از آنان سالها به دلیل هزینههای سنگین درمان، از پیگیری جدی مسیر فرزندآوری بازماندهاند. درمان ناباروری، بهویژه در مراحل تخصصی و پیشرفته، جزو پرهزینهترین خدمات پزشکی محسوب میشود و بدون حمایت بیمهای، عملاً برای بخش بزرگی از جامعه دستنیافتنی است. از همین رو، اجرای طرح «نشاندار شدن زوجهای نابارور» را باید یکی از مهمترین اقدامات حمایتی دولت در سالهای اخیر دانست.
این طرح با هدف شناسایی، ثبت و پشتیبانی هدفمند از زوجهای نابارور طراحی شده و تلاش دارد عدالت درمانی را از شعار به عمل نزدیک کند. نشاندار شدن به معنای آن است که زوج نابارور پس از طی مراحل قانونی و تأیید پزشکی، در سامانههای بیمهای ثبت شده و از مزایای گسترده درمانی در سراسر کشور برخوردار میشود. در واقع، محل سکونت یا نوع مرکز درمانی دیگر مانعی جدی برای دریافت خدمات نخواهد بود.
در مازندران، روند اجرای این طرح شتاب قابلتوجهی گرفته است. تاکنون حدود سه هزار زوج نابارور در استان نشاندار شدهاند؛ آماری که نشاندهنده افزایش آگاهی عمومی، دسترسی بهتر به خدمات بیمهای و جدیتر شدن پیگیریهای درمانی است. .
✓نشان دار شدن حدود سه هزار زوج نابارور در مازندران
مدیرکل بیمه سلامت استان مازندران با اشاره به اینکه تخمین زده می شود حدود ۱۲ تا ۱۴ هزار زوج نابارور در استان وجود داشته باشد، گفت که براساس برنامه حمایتی دولت برای کمک به زوجین نابارور، نشان دار شدن به صورت جد پیگیری میشود.
ذوالفقار تقوی افزود: براساس این طرح حمایتی زوجین نابارور با ارائه مستندات و مدارک درمانی مبنی بر ناباروری به بیمه های پایه از جمله بیمه سلامت، تامین اجتماعی و نیروهای مسلح و تایید ناباروری آنها از سوی متخصصان امر در سامانه الکترونیکی بارگذاری می شود و به عنوان زوجین نشان دار محسوب می شوند.
وی ادامه داد: نشان دار شدن زوجین بدین معناست که آنان در هر نقطه ای از کشور با مراجعه به مراکز درمانی دولتی تنها بخش اندکی از هزینه درمان خود را می پردازند و در مراکز خصوصی نیز تا ۷۰ درصد هزینه درمان توسط دولت تامین و پرداخت می شود.
مدیرکل بیمه سلامت مازندران گفت: تاکنون ۲ هزار و ۸۵۰ زوج نابارور در سامانه اداره کل بیمه سلامت استان مدارکشان بارگذاری شده و جز زوجین نشان دار به شمار می روند.
وی با اشاره به روند افزایشی نشان دار شدن زوجین نابارور مازندران افزود: به نسبت پارسال تعداد زوجین نابارور نشان دار مازندران ۵۰۰ زوج افزایش یافته است.
تقوی ادامه داد: این زوجین با مراجعه به بیمارستانها و مراکز دولتی درمان ناباروری ۱۰ درصد هزینه درمان خود را می پردازند و در مراکز خصوصی نیز ۳۰ درصد هزینه درمان بر دوش آنها قرار دارد.
✓چتر حمایت دولت برای درمان ناباروی ثانویه
وی گفت: علاوه بر در این زمینه در زمان حاضر مرکز درمان ناباروری دولتی در بیمارستان های فاطمه الزهرا (س) بابل، امام خمینی (ره) ساری، نوشهر و خاتم الانبیاء(ص) بهشهر و سه مرکز خصوصی در ساری فعال است که در این مراکز خدمات به صورت رایگان در اختیار زوج های نابارور قرار می گیرد.
به گفته مدیرکل بیمه سلامت مازندران، پرداخت هزینه ناباروری تنها به بارداری نخست تعلق نمی گیرد و شامل ناباروری ثانویه نیز می شود و زوجینی که برای فرزندآوری دوم یا بیشتر خود نیز با مشکل ناباروری مواجه هستند زیر پوشش خدمات رایگان و ارزان قیمت بیمه سلامت قرار دارند.
✓سخن پایانی
نشاندار شدن حدود سه هزار زوج نابارور در مازندران را باید نقطه عطفی در سیاستهای حمایتی حوزه سلامت استان دانست؛ اقدامی که فراتر از اعداد و درصدها، مستقیماً با کیفیت زندگی و امید اجتماعی گره خورده است. طبق اعلام مدیرکل بیمه سلامت مازندران، این زوجها پس از ثبت و تأیید مدارک درمانی، میتوانند در مراکز دولتی تنها ۱۰ درصد هزینه درمان را پرداخت کنند و در مراکز خصوصی نیز تا ۷۰ درصد هزینهها از سوی دولت پوشش داده میشود. چنین سطحی از حمایت، عملاً یکی از اصلیترین موانع درمان ناباروری یعنی هزینههای سنگین مالی را از پیش پای خانوادهها برمیدارد.
نکته قابل توجه در این طرح، نگاه جامع آن به موضوع ناباروری است. برخلاف برخی تصورها، حمایت بیمهای تنها به بارداری نخست محدود نمیشود و ناباروری ثانویه، یعنی مشکل در فرزندآوری دوم یا بیشتر نیز مشمول این خدمات است. این رویکرد نشان میدهد که سیاستگذار، موضوع فرزندآوری را بهصورت پیوسته و بلندمدت دیده و به دنبال تقویت بنیان خانواده در تمامی مراحل آن است.
وجود مراکز درمان ناباروری دولتی در شهرهایی مانند بابل، ساری، نوشهر و بهشهر در کنار مراکز خصوصی فعال، بستر مناسبی برای اجرای موفق این طرح در مازندران فراهم کرده است. دسترسی جغرافیایی مناسب به مراکز درمانی، در کنار کاهش هزینهها، سبب شده استقبال زوجها از فرآیند نشاندار شدن روندی افزایشی داشته باشد؛ بهگونهای که آمارها از افزایش ۵۰۰ زوج نسبت به سال گذشته حکایت دارد.
با این حال، موفقیت نهایی این سیاست حمایتی در گرو تداوم، اطلاعرسانی گستردهتر و تسهیل فرآیندهای اداری است. هنوز بخشی از زوجهای نابارور یا از وجود چنین خدماتی آگاه نیستند یا به دلیل پیچیدگیهای اداری، پیگیری درمان را به تعویق میاندازند. نقش رسانهها، مراکز بهداشت و پزشکان در آگاهیبخشی عمومی در این زمینه بسیار تعیینکننده است
در مجموع، طرح نشاندار شدن زوجهای نابارور را میتوان نمونهای روشن از پیوند سیاستهای جمعیتی با عدالت سلامت دانست. اگر این مسیر با تأمین منابع پایدار، نظارت دقیق و گسترش خدمات درمانی همراه شود، میتواند نهتنها هزاران خانواده مازندرانی را به آرزوی فرزندآوری نزدیکتر کند، بلکه گامی مؤثر در جهت ترمیم آینده جمعیتی استان و کشور باشد؛ آیندهای که از دل همین حمایتهای هدفمند شکل میگیرد
