تیرنگ، رضا شریعتی:
تئاتر همواره یکی از مهمترین ابزارهای فرهنگی برای بازنمایی تاریخ، اسطورهها و هویت مردمان یک سرزمین بوده است. در میان گونههای هنری، نمایش صحنهای این توانایی را دارد که با بهرهگیری همزمان از عناصر ادبی، موسیقی، حرکت و تصویر، پلی میان گذشته و حال بزند و مخاطب امروز را با ریشههای تاریخی و فرهنگی خود آشنا کند. مازندران بهعنوان سرزمینی با قدمتی کهن، سرشار از افسانهها، اسطورهها و روایتهایی است که تاکنون کمتر به زبان تئاتر بیان شدهاند. یکی از این روایتها، داستان «اسپهبد خورشید» است؛ فرمانروایی از تبرستان که در منابع تاریخی و افسانهای جایگاهی ویژه دارد. اجرای نمایش «اسپهبد خورشید» در تالار مرکزی ساری نه تنها یک رویداد هنری، بلکه فرصتی برای بازشناسی هویت بومی و انتقال آن به نسل جوان محسوب میشود. این اثر با بهرهگیری از زبان مازندرانی، موسیقی محلی و حتی اشاره به ورزشهای بومی، میکوشد تصویری اصیل و در عین حال دراماتیک از این شخصیت تاریخی ارائه دهد. حضور بیش از چهل هنرمند مازندرانی در این پروژه نیز نشاندهنده همدلی و عزم هنرمندان منطقه برای معرفی فرهنگ خود به مخاطبان گستردهتر است. چنین تلاشی میتواند نقطه عطفی در مسیر بالندگی تئاتر بومی و پیوند آن با رویدادهای ملی همچون جشنواره فجر باشد.
✓نمایش «اسپهبد خورشید» در تالار مرکزی ساری روی صحنه میرود
نمایش «اسپهبد خورشید» به نویسندگی و کارگردانی هادی اصغری از ۱۹ شهریورماه در تالار مرکزی ساری اجرا میشود. این اثر که توسط گروه نمایشی ققنوس صحنه تولید شده، با حضور بیش از ۴۰ هنرمند و بازیگر از نقاط مختلف مازندران به صحنه خواهد رفت و طی شش شب به صورت تکسانس از ساعت ۱۹ میزبان علاقهمندان خواهد بود.
هادی اصغری در نشست خبری این نمایش گفت:
«امیدوارم علاقهمندان به هنر و تاریخ مازندران پای کار بیایند. این نمایش حاصل چند سال تحقیق درباره تاریخ و اسطورههای تبرستان است و تلاش کردهایم با نگاهی تازه، شخصیت اسپهبد خورشید و رویدادهای آن دوره را معرفی کنیم. هنر چیزی جز عشق نیست و امیدواریم اقتصاد تئاتر به جایگاه واقعی خود برسد.»
او افزود: «نمایش فضایی درام و عاشقانه دارد و در دل قصه، افسانه پروچشمه و روایتهای تاریخی اسپهبد خورشید بازگو میشود. در این مسیر به زبان مازندرانی احترام گذاشتهایم، از موسیقی بومی استفاده کردهایم و حتی به ورزش کشتی محلی اشاره داشتهایم تا فضای اثر اصیلتر شود.»
اصغری در بخشی دیگر از سخنانش به دشواریهای مسیر تولید این اثر اشاره کرد و گفت: «سالها طول کشید تا به این نقطه برسیم. ما آثار پژوهشگران و تاریخنگاران مازندران را بررسی کردیم و بر اساس همان منابع، نمایشنامه را شکل دادیم. قصه را از نگاه شخصیت “پیربابا” روایت میکنیم تا پیوندی میان اسطوره، تاریخ و زندگی مردم روستا برقرار شود.»
او همچنین درباره استقبال مخاطبان گفت: «تا امروز بازخوردهای خوبی از تمرینات و معرفی اولیه اثر دریافت کردهایم اما کافی نیست. انتظار داریم مردم بیشتر پای کار بیایند تا سالن پر شود. همانطور که در جشنواره سیوششم تئاتر فجر حضور رسانهها باعث شد مردم مازندران و حتی کشور متوجه برگزاری جشنواره شوند، در این اجرا نیز حمایت رسانهها برای معرفی اثر بسیار مهم است.»
اردشیر تیموری، سرپرست گروه نمایشی ققنوس صحنه نیز گفت:
«حیات تئاتر بیشتر با همت خود هنرمندان پیش میرود. همانطور که یک شهر به پارک و شهربازی نیاز دارد، هنر نیز ضرورتی اجتنابناپذیر است. خوشبختانه تالار مرکزی ساری چیزی از تالارهای بزرگ کشور کم ندارد و امیدواریم مردم استقبال شایستهای از این اجرا داشته باشند.»
در حاشیه اجرای نمایش «اسپهبد خورشید»، غرفهای از صنایعدستی مجموعه خیریه نگهداری از کودکان بی سرپرست و بد سرپرست مهرگان نیز برپا خواهد شد و از جاجیم استفادهشده در طراحی صحنه، در شب پایانی اجرا به مزایده گذاشته میشود و به بالاترین قیمت به فروش خواهد رسید؛ درآمد حاصل از آن نیز به حمایت از این کودکان اختصاص مییابد.
گروه نمایشی ققنوس صحنه قصد دارد تا پس از اجرای موفق در این شهرستان، در سایر شهرستان ها و استان های همجوار هم به روی صحنه برود. علاقهمندان میتوانند بلیت نمایش «اسپهبد خورشید» را از طریق سایت ایران اجرا تهیه کنند.
✓ سخن پایانی
نمایش «اسپهبد خورشید» تنها یک اجرای نمایشی نیست، بلکه روایتی از عشق به تاریخ، فرهنگ و سرزمین مازندران است. این اثر با تلفیق اسطوره، موسیقی، زبان و آیینهای محلی، به مخاطب یادآور میشود که هنر میتواند آیینهای از هویت جمعی باشد.
حمایت مردم و رسانهها از چنین اجراهایی، نهتنها به رونق اقتصاد تئاتر کمک میکند بلکه موجب استمرار تولید آثاری خواهد شد که ریشه در میراث فرهنگی ایران دارند. حضور این نمایش در جشنوارههای ملی نیز میتواند فرصتی ارزشمند برای معرفی گنجینههای فرهنگی تبرستان به جامعهای وسیعتر باشد.
