از نیش زنبور تا نوش عسل
از نیش زنبور تا نوش عسل
استان مازندران همواره به عنوان قطب تولید محصولات باکیفیت در کشور مطرح بوده است، و در این میان، صنعت زنبورداری و تولید عسل جایگاه ویژه‌ای دارد که نقشی فراتر از یک فعالیت تولیدی صرف ایفا می‌کند.

تیرنگ:

استان مازندران همواره به عنوان قطب تولید محصولات باکیفیت در کشور مطرح بوده است، و در این میان، صنعت زنبورداری و تولید عسل جایگاه ویژه‌ای دارد که نقشی فراتر از یک فعالیت تولیدی صرف ایفا می‌کند. شهرستان بابل، به عنوان یکی از کانون‌های اصلی این صنعت در شمال کشور، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های زیست‌محیطی منحصربه‌فرد خود، توانسته است به یکی از بازیگران کلیدی در تأمین عسل مرغوب کشور تبدیل شود. آمارها نشان می‌دهند که تولید سالانه این منطقه به رقم چشمگیر ۲,۱۷۷ تن عسل رسیده است که این میزان برداشت، مستقیماً با تلاش ۱,۳۶۳ زنبوردار متعهد محقق شده است

این حجم تولید، نه تنها امنیت غذایی را تقویت می‌کند، بلکه اشتغال‌زایی پایداری را برای نیروی کار محلی فراهم می‌آورد. تمرکز بر روی نژادهای مستعد  در کنار مدیریت فعال، ضامن حفظ کیفیت و رقابت‌پذیری محصول نهایی در بازار است. با مجموع ۲۱۸,۵۳۳ کلنی فعال، بابل در صدر استان در زمینه تراکم و وسعت فعالیت‌های زنبورداری قرار دارد. با این حال، قدرت واقعی این صنعت در ساختار سازمانی آن نهفته است؛ به‌طوری‌که ۸۸ درصد از زنبورداران بابل با عضویت در تعاونی‌ها، توانسته‌اند از مزایای تسهیلات، آموزش‌های فنی، و دسترسی بهتر به بازار بهره‌مند شوند

عسل فراتر از یک ماده خوراکی شیرین، یک محصول استراتژیک با خواص دارویی و درمانی شناخته شده است که مصرف آن نه تنها بر سلامت عمومی جامعه تأثیر مثبت دارد، بلکه به عنوان یک منبع درآمد ارزآور و پایدار، نقش حیاتی در تاب‌آوری اقتصاد محلی در برابر نوسانات سایر بخش‌ها ایفا می‌نماید. بنابراین، حمایت از این زنجیره تأمین و بهبود زیرساخت‌های آن، سرمایه‌گذاری مستقیم در سلامت و پویایی اقتصاد منطقه است.

 

✓تولید سالانه عسل در بابل از مرز ۲ هزار تن عبور کرد

 

مدیر جهاد کشاورزی بابل گفت: زنبورداران این شهرستان در بخش‌های مختلف سالانه ۲ هزار و ۱۷۷ تن عسل تولید می کنند.

 

رحیم شهیدی پور  در جلسه شورای کشاورزی بابل اظهار کرد: این میزان عسل تولیدی توسط یک هزار و ۳۶۳ زنبوردار با محوریت نژادهای ملکه ایرانی و کارنیکا تولید شد.

 

وی گفت: بابل سکوی اصلی اقتصاد عسل استان را تشکیل می‌دهند و ۷۴ درصد زنبورداری، را شغل اصلی خود می‌دانند.

 

شهیدی پور افزود: زنبورداران بابلی دارای ۲۱۸ هزار و ۵۳۳ کلنی هستند که این آمار در استان پیشتاز است.

 

مدیر جهاد کشاورزی بابل گفت: افزون بر ۸۸ درصد زنبورداران بابلی عضو تعاونی‌های مرتبط هستند که نشان‌دهنده سطح بالای سازمان‌یافتگی و مشارکت در این حوزه است.

 

شهیدی پور در ادامه به نژاد ملکه‌های مورد استفاده زنبورداران اشاره کرد و گفت: نژادهای ملکه ایرانی و کارنیکا به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی و عملکرد مطلوب، بیشترین محبوبیت را در بین زنبورداران این منطقه دارند.

 

وی ادامه داد: سرشماری زنبورستان‌ها هرساله در مهرماه با مشارکت جهاد کشاورزی و تشکل‌های زنبورداری انجام می‌شود و داده‌های به‌ دست‌ آمده، مبنای طراحی سیاست‌های توسعه‌ای و حمایتی برای ارتقای صنعت زنبورداری و معیشت فعالان این عرصه قرار می‌گیرد.

 

این مقام مسوول تصریح کرد: بابل یکی از قطب‌های اصلی تولید عسل در استان مازندران به شمار می‌رود و زنبورداری به عنوان یک فعالیت اقتصادی پایدار و اشتغال‌آفرین در این منطقه نهادینه شده است.

 

✓سخن پایانی

 

نتایج حاصل از عملکرد صنعت زنبورداری در شهرستان بابل، تصویری روشن از پتانسیل‌های نهفته در بخش کشاورزی تخصصی ارائه می‌دهد. تولید ۲,۱۷۷ تن عسل توسط زنبورداران منطقه، به روشنی نشان‌دهنده موفقیت در بهره‌برداری بهینه از منابع طبیعی و به‌کارگیری دانش فنی روز است. تمرکز بر نژادهای اصلاح‌شده و بومی، همراه با نگهداری بیش از ۲۱۸ هزار کلنی، بابل را به یک قطب تولید تبدیل کرده که نقش آن در تأمین بازار داخلی غیرقابل انکار است. از منظر اقتصادی، این صنعت نه تنها برای ۱,۳۶۳ زنبوردار درآمد پایدار ایجاد کرده، بلکه با افزایش بهره‌وری ناشی از سازمان‌یافتگی ۸۸ درصدی در تعاونی‌ها، توانسته است هزینه‌های تولید را کاهش و سودآوری را افزایش دهد؛ این مدل سازمان‌یافتگی باید به عنوان الگویی برای سایر زیربخش‌های کشاورزی مورد توجه قرار گیرد.

فواید عسل تنها محدود به مصرف خوراکی نیست؛ ارزش درمانی و جایگاه آن در سبد محصولات سلامت‌محور، تقاضای بازار را پایدار و رو به رشد نگه می‌دارد. برای تضمین تداوم این موفقیت، باید تمرکز بر آموزش‌های فنی مستمر، تسهیل دسترسی به بازارهای صادراتی و حمایت از نوسازی تجهیزات کلنی‌ها باقی بماند. حفظ محیط زیست سالم و دور از سموم کشاورزی نیز، به عنوان عامل اصلی بقای نژادهای زنبور عسل و کیفیت نهایی محصول، باید در اولویت سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرد. در مجموع، صنعت عسل بابل نمونه‌ای موفق از هم‌افزایی بین نیروی انسانی ماهر، بهره‌گیری از پتانسیل‌های محیطی، و ساختاردهی مدیریتی منسجم است که تداوم حمایت از آن، ضامن رونق اقتصادی و ارتقای سطح سلامت جامعه خواهد بود.