0
یادداشت تیرنگ مبنی بر لزوم توجه به ارتباط بین دانشگاه و جامعه؛

دانشگاه های کارآفرین، تحقق یابند

  • کد خبر : 6834
  • ۲۹ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۰:۳۷
دانشگاه های کارآفرین، تحقق یابند
تنهــا راه برون رفــت از این شرایط حرکت به ســمت تحقق دانشگاههای کارآفرین در کشور می باشــد. با افزایش همکاری بین دانشــگاه ها و جامعه میتوان کارهای پژوهشی دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشور را با نیازهای کشــور هماهنگ نمــود و رفع مشــکلات و چالشهــای ملی را ســبب شــد.

تیرنگ نیوز: در سال های اخیر و در عصر علم و فناوری، الزام ارتباط و تعامل بین مراکز علمی و اجرایی، بیش از پیش آشکار شده است. ایران اکنون، نیازمند رشد و توسعه متوازن و هماهنگ است تا در سایه آن بتواند زندگی بهتر و توأم با رفاه و آرامش بیشتر برای جمعیت خود فراهم آورد. از این رو نظام ها و نهادهای مختلف اجتماعی باید در راه نیل به این هدف از هماهنگی و ارتباطی پویا برخوردار باشند و با همکاریهای متقابل، راه رسیدن به توسعه متوازن و پایدار را هموار کنند. بر همین اساس دانشگاه ها، موسسات پژوهشی و پارک های علم و فناوری به عنوان مهم ترین نهادهای علمی کشــور، بار پاسخگویی به نیازهای جامعه را برعهده دارند و باید تلاشی همه جانبه در رفع مشکلات از خود نشان دهند.

تولید و ارتقاء کالاها، تجهیزات و وسایل از نیازهای اساسی هر جامعه بوده ولازمه آن وجود صنایع کارآمد و پیشرفته ای است که از بنیه و پشتوانه قوی تولیدی برخوردار باشد. چنین صنایعی باعث توسعه و پویایی اقتصاد جامعه و کشور شود.  دراین میان آنچه عقل و منطق بر آن حکم و تجربه کشورهای پیشرفته صنعتی نیز آن را تایید می کند؛ ضرورت ارتباط مستمر و محکم میان مراکز علمی و اجرایی است.

به باور صاحب نظران، کشــور درصورتی به رشــد، بالندگی و توســعه واقعی دست خواهد یافت که از طرح های تخصصی و مبتکرانه دانشگاهیان و دانش آموختگان دانشگاهها و صاحبان اندیشه استفاده کنند و از آنها در راه بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی خود یاری گیرند.

دانشــگاه ها و مراکز علمی جایگاه تولید علم و دانش هســتند. این علم باید به بهبود شــرایط زندگی تبدیل شود و مهمترین حوزه بهرهبرداری از آن در رفع مشکلات جامعه وصنعت است. بی تردید وجود قید و بندهای مختلف، امکان ایجاد ارتباط و تعامل مناسب را از دانشگاه ها با محیط بیرون خواهد گرفت و لازم است تسهیلات مناسبی برای رفع آنها فراهم آید. مطالعات نشــان می دهد در کشورهای توســعه یافته، ارتباط و همکاری بین مراکز علمی و جامعه از پشــتوانهای قوی برخوردار اســت. در این کشورها بیشتر تحولات از دانشگاه و مراکز تحقیقاتی آغاز شــده و دانشــگاه ها پیشگام بهبود شرایط و توسعه هســتند. در حالی که در کشــورهای درحال توســعه این ارتباط ضعیف و کمرنگ اســت. صاحب نظران دانشــگاهی و صنعتی معتقدند که انعطاف و پویایی دانشــگاه ها بــرای انجام تحقیقات پایهای و صنعتی، ازعوامل اساسی ارتباط تنگاتنگ دانشگاه با جامعه و صنعت است.

حمایت های مالی از پروژه های تحقیقاتی مشــترک بین صنعت و دانشگاه نیز به عنوان مشوقی برای تعامل بیشــتر این دو بخش محســوب می شود. در بسیاری ازکشورها مثل اســترالیا و ترکیه تخفیف های مالیاتی در ازای ارتباط آموزشــی و تحقیقاتی، سرمایه گذاری در زمینه تحقیق و توسعه و مشاوره بنگاه ها با دانشگاه ها از سیاست ها و برنامه های مهم می باشد.

بسیاری از دانشگاه های دنیا بودجه سالانه تنها از منابع دولتی تأمین نمی شود، بلکه آنها به راه های دیگری از جمله ارتباط بیشتر با بخشهای  اجرایی و صنعت می اندیشــند. در واقع اغلب دانشگاه های غیردولتی با اتــکا به توانمنــدی های خود درجهت یافتن منابــع مورد نیاز بخصوص ازطریق تعامل سازنده با صنایع و مستحکم نمودن ارتباط بین صنعت و دانشگاه می باشند.

جهان امروز و مناسبات آن بسیار پیچیده و متغیر می باشد. دلیل این موضوع نیز نوآوری در سیستم های مختلف دانشگاهی، سازمانی، ارتباطات و نظام های تولید است. مأموریت دانشــگاه ها در بســتر زمان همگام با تحولات و دگرگونی های جهانی و در راســتای هدف پاسخگویی به نیازهای اقتصادی اجتماعی جوامع دچار تحول شده و به سوی مشارکت در توســعه ملی و منطقه ای در حال حرکت است. توجه به دانشگاه ها و پژوهشگاه ها در چند سال اخیر به دلیل توجه به مزیت های اقتصادی مورد توجه جدی قرار گرفته است. جایگاه دانش به عنوان منبعی با ارزش در ایجاد رشــد اقتصادی تحقق اقتصادی مبتنی بر دانش ســبب ایجاد انتظارات جدیدی از دانشــگاه در جهت ایفای نقش جدیدی به عنوان تجاری ســازی پژوهشها در کنار نقش های قبلی یعنی آموزش و پژوهش شــده است. به عبارت دیگرمنظور دانشــگاهی است که در آن تمام فعالیت های اعضا از قبیل آموزش، پژوهش و… به گونه ای مدیریت، اداره و اجرا می گردد که دانشــگاه بتواند مشارکت جدی و کاملی در بسیاری از ارکان توسعه کشور داشته باشد.

دانشــگاه، در این نگاه برای انطباق ســریع با تغییرات محیطی، تمایز آشــکار در نحوه ی مدیریت آن با دانشگاههای سنتی، انجام فعالیت های جدید به منظور توســعه فرهنگ کارآفرینی در تمامی ســطوح، مشــارکت در توسعه اقتصادی به وسیله ایجاد ســرمایه گذاری زمینه یا تجاریســازی دانش و فناوری، افزایش بهره وری و در نتیجه افزایش سطح رفاه و نیز کاهش مفاسد، اجتماعی و… شناخته می شود.

همچنین دانشگاه ها نسل سوم به سبب خروجیهای اقتصادی آن نظیر اختراعات، قراردادهای پژوهشــی، شــرکت های زایشی، توان اشــتغالپذیری و نیز مکانیزمهای انتقال علم و فناوری به صنعت دارای اهمیت خاصی در اقتصاد دانش بنیان می باشند.

براین اساس توسعه این دانشگاه ها در جهان رو به رشد است و توجه بســیاری از سیاست گذاران را به خود جلب نموده اســت. در کشــور ایران نیز بــه دلیل مواردی ازجملــه تفاوت های موجود بین رشــته های دانشگاهی، عدم تطابق ظرفیت آن ها با نیازهای واقعــی صنعت و جامعه، تأکید بیش از اندازه بر پژوهش صــرف و در مقابل عدم توجه به تجاریسازی دانش و فناوری حاصل از پژوهش ها، سیاســت های متغیر در موارد متعدد، و همچنین عدم توجه به تجربه کشورهای موفق چالش هایی در امر اشــتغال فارغ التحصیلان و نیز توســعه صنعتی و اقتصادی کشــور مبتنی بر اقتصاد دانش بنیان ایجاد شــده اســت. توجه به این امر در اسناد بالادستی نظام و نیز سیاستهای ابلاغی به دفعات آمده است.

در عمل به نحوه ی اجرا و عملیاتی سازی این سیاست ها توجه کافی نشده است. دلیل آن هم نبود مدل های عملیاتی روشــن و صریح در این موضوع می باشد. در کشور ما اغلب دانشگاه ها به عنوان دانشــگاه های پژوهش محور باقی مانده اند و تداوم این رویه نتیجه ای جز انبارشــدن نتایج پژوهشها در کتابخانه ها، هدر رفتن ســرمایه های کشور، رکود اقتصادی، افزایش چالش اشتغال، معضلات اخلاقی و اجتماعی و… را در پی نخواهد داشت.

بــا توجه بــه مطالب عنوان شــده، تنهــا راه برون رفــت از این شرایط حرکت به ســمت تحقق دانشگاههای کارآفرین در کشور می باشــد. با افزایش همکاری بین دانشــگاه ها و جامعه میتوان کارهای پژوهشی دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشور را با نیازهای کشــور هماهنگ نمــود و رفع مشــکلات و چالشهــای ملی را ســبب شــد. با توجه به مطالب فوق، لــزوم تدوین طرحی جامع به منظور جهتگیری دانشــگاهها و پژوهشگاهها به سمت ارتباط مســتمر با صنعت و جامعه و رفع نیازهــای ملی، تولید دانش و تبدیل آن بــه فناوری ضروری بوده و باید بــا بهره گیری از خرد جمعی، تجارب قبلی و الزامات و شــرایط حاکم، چنین طرحی را تدوین و با مشــارکت بخش ها و نهادهای مرتبط به اجرا گذاشت.

دکتر روزبه مفیدیان

مشاور بنیاد نخبگان مازندران

لینک کوتاه : http://tirangnews.ir/?p=6834

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.